ของตกใส่เท้า ป้องกันได้แค่ไหนถ้าใส่ รองเท้าเซฟตี้

ของตกใส่เท้า ป้องกันได้แค่ไหนถ้าใส่รองเท้าเซฟตี้?

รองเท้าเซฟตี้ช่วยลดความรุนแรงเมื่อมีของตกใส่เท้าได้ โดยหัวรองเท้านิรภัยจะช่วยกระจายแรงกระแทกและลดโอกาสที่นิ้วเท้าจะถูกกดทับโดยตรง แต่ไม่สามารถป้องกันการบาดเจ็บได้ทุกกรณี ประสิทธิภาพขึ้นอยู่กับมาตรฐานของรองเท้า น้ำหนักและรูปทรงของวัตถุ ความสูงที่ตก จุดที่กระแทก รวมถึงสภาพและความพอดีของรองเท้า

รองเท้านิรภัยตามมาตรฐาน ISO 20345 มีหัวป้องกันนิ้วเท้าที่ออกแบบให้ผ่านการทดสอบแรงกระแทกอย่างน้อย 200 จูล และแรงบีบอัดอย่างน้อย 15 กิโลนิวตัน อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นค่าจากเงื่อนไขการทดสอบมาตรฐาน ไม่ได้หมายความว่ารองเท้าจะป้องกันวัตถุทุกชนิดหรือทุกสถานการณ์ได้อย่างสมบูรณ์

ของตกใส่เท้า อันตรายกว่าที่หลายคนคิด

เหตุการณ์ของตกใส่เท้ามักเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ไม่ว่าจะเป็นเครื่องมือ ชิ้นส่วนโลหะ กล่องสินค้า พาเลต วัตถุดิบ หรืออุปกรณ์ที่หล่นระหว่างการเคลื่อนย้าย แม้ว่าวัตถุบางชิ้นจะดูไม่หนักมาก แต่เมื่อหล่นจากที่สูง แรงกระแทกที่เกิดขึ้นอาจทำให้นิ้วเท้าฟกช้ำ เล็บฉีก กระดูกร้าว หรือเกิดบาดแผลรุนแรงได้

พื้นที่ที่มีความเสี่ยงพบได้บ่อย ได้แก่

• โรงงานและสายการผลิต

• คลังสินค้าและศูนย์กระจายสินค้า

• งานก่อสร้าง

• งานซ่อมบำรุง

• งานขนส่งและโลจิสติกส์

• งานที่ต้องยกหรือเคลื่อนย้ายเครื่องมือหนัก

หน่วยงานด้านความปลอดภัยในการทำงานระบุว่า ควรใช้รองเท้าป้องกันเมื่อพื้นที่ทำงานมีความเสี่ยงจากวัตถุตกหล่น วัตถุกลิ้งทับ หรือสิ่งแหลมคมแทงทะลุพื้นรองเท้า

รองเท้าเซฟตี้ช่วยป้องกันของตกใส่เท้าอย่างไร?

จุดสำคัญของรองเท้าเซฟตี้คือ หัวรองเท้านิรภัย หรือ Safety Toe Cap ซึ่งถูกติดตั้งบริเวณด้านหน้าของรองเท้า เพื่อสร้างพื้นที่ป้องกันรอบนิ้วเท้า

เมื่อมีวัตถุตกกระแทก หัวรองเท้าจะช่วยทำหน้าที่หลัก 3 อย่าง ได้แก่

1. รับแรงกระแทกแทนนิ้วเท้า

หัวนิรภัยช่วยไม่ให้วัตถุกระแทกลงบนนิ้วเท้าโดยตรง จึงลดโอกาสเกิดแผลแตก กระดูกร้าว หรือการบาดเจ็บจากแรงกระแทกเฉพาะจุด

2. กระจายแรงออกไปยังโครงสร้างรองเท้า

แทนที่แรงทั้งหมดจะกดลงบนจุดเดียว หัวรองเท้าจะช่วยกระจายแรงไปยังบริเวณด้านข้างและพื้นรองเท้า ทำให้แรงที่ส่งถึงนิ้วเท้าลดลง

3. รักษาช่องว่างบริเวณนิ้วเท้า

หัวรองเท้าที่ได้มาตรฐานจะต้องเหลือพื้นที่ภายในหลังการทดสอบ เพื่อช่วยลดโอกาสที่หัวรองเท้าจะยุบลงมากดนิ้วเท้าโดยตรง

ดังนั้น เมื่อเปรียบเทียบระหว่างการใส่รองเท้าธรรมดากับรองเท้าเซฟตี้ที่ได้มาตรฐาน รองเท้านิรภัยมีโอกาสช่วยลดความรุนแรงของการบาดเจ็บได้มากกว่าอย่างชัดเจน

แล้วรองเท้าเซฟตี้ป้องกันได้แค่ไหน?

คำตอบคือ ช่วยป้องกันได้ในระดับที่รองเท้าถูกออกแบบและผ่านการทดสอบมา แต่ไม่สามารถรับประกันว่าจะไม่บาดเจ็บเลย

มาตรฐาน ISO 20345:2021 กำหนดข้อกำหนดพื้นฐานและคุณสมบัติเพิ่มเติมของรองเท้านิรภัยสำหรับความเสี่ยงทั่วไป เช่น แรงกระแทก แรงบีบอัด การลื่น ความร้อน และพฤติกรรมด้านการยศาสตร์ โดยหัวรองเท้านิรภัยต้องออกแบบให้ป้องกันแรงกระแทกอย่างน้อย 200 จูล และแรงบีบอัดอย่างน้อย 15 กิโลนิวตัน

อย่างไรก็ตาม ระดับการป้องกันในสถานการณ์จริงจะแตกต่างกันตามปัจจัยต่อไปนี้

ตัวอย่างสถานการณ์และระดับการป้องกัน

ตารางนี้เป็นการประเมินเชิงหลักการ ไม่ใช่การรับประกันผลการป้องกัน เนื่องจากความรุนแรงจริงขึ้นอยู่กับรายละเอียดของแต่ละเหตุการณ์

รองเท้าหัวเหล็กป้องกันได้ดีกว่าหัวคอมโพสิตหรือไม่?

หัวรองเท้าเซฟตี้ไม่ได้มีเฉพาะหัวเหล็ก ปัจจุบันมีทั้งหัวเหล็ก หัวอะลูมิเนียม และหัวคอมโพสิต สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่เพียงวัสดุ แต่ต้องดูว่า รองเท้ารุ่นนั้นผ่านมาตรฐานการทดสอบหรือไม่

หากรองเท้าหัวเหล็กและรองเท้าหัวคอมโพสิตผ่านมาตรฐานเดียวกัน ทั้งสองประเภทต้องผ่านเกณฑ์การป้องกันตามที่มาตรฐานกำหนด การเลือกจึงควรพิจารณาร่วมกับสภาพแวดล้อม น้ำหนักรองเท้า ลักษณะงาน และระยะเวลาที่ต้องสวมใส่

หัวรองเท้าป้องกันแค่นิ้วเท้า แล้วกลางเท้าล่ะ?

รองเท้าเซฟตี้ทั่วไปเน้นป้องกันบริเวณปลายเท้า หากหน้างานมีความเสี่ยงที่วัตถุขนาดใหญ่จะตกบริเวณหลังเท้าหรือกลางเท้า ควรพิจารณารองเท้าที่มี Metatarsal Guard หรืออุปกรณ์ป้องกันกระดูกฝ่าเท้าส่วนบนเพิ่มเติม

อุปกรณ์นี้อาจติดตั้งอยู่ภายนอกหรือซ่อนอยู่ภายในรองเท้า มีหน้าที่ช่วยกระจายแรงจากบริเวณปลายเท้าไปจนถึงช่วงกลางเท้า เหมาะกับงาน เช่น

• งานหล่อและขึ้นรูปโลหะ

• งานเคลื่อนย้ายท่อหรือเหล็ก

• งานเหมือง

• งานเครื่องจักรหนัก

• งานที่มีชิ้นงานขนาดใหญ่แขวนอยู่เหนือพื้น

• งานยกและเคลื่อนย้ายวัสดุที่มีโอกาสพลิกตก

หากความเสี่ยงอยู่บริเวณกลางเท้า การเลือกเพียงรองเท้าหัวเหล็กธรรมดาอาจไม่ครอบคลุมเพียงพอ

ของแหลมตกใส่รองเท้า หัวเซฟตี้ป้องกันได้หรือไม่?

ต้องแยกออกเป็น 2 กรณี

ของแหลมตกใส่ด้านบน

หัวนิรภัยอาจช่วยป้องกันได้หากกระแทกบริเวณปลายเท้า แต่ถ้าของแหลมตกบริเวณหลังเท้าหรือส่วนที่ไม่มีวัสดุป้องกัน ก็ยังสามารถทำให้เกิดการบาดเจ็บได้

เหยียบตะปูหรือของแหลมจากด้านล่าง

หัวรองเท้านิรภัยไม่ได้ช่วยป้องกันการแทงทะลุจากพื้น รองเท้าต้องมีแผ่นป้องกันการเจาะทะลุบริเวณพื้นรองเท้าโดยเฉพาะ เช่น แผ่นเหล็กหรือวัสดุป้องกันการเจาะแบบเส้นใย

รองเท้าที่ใช้ในไซต์ก่อสร้างหรือพื้นที่มีเศษโลหะจึงควรมีทั้งหัวป้องกันนิ้วเท้าและพื้นป้องกันการเจาะทะลุ หน่วยงาน HSE ก็แยกการป้องกันสองส่วนนี้อย่างชัดเจน โดยหัวรองเท้าช่วยป้องกันวัตถุตก ส่วนแผ่นกลางพื้นช่วยป้องกันการเหยียบตะปูหรือของแหลม

วิธีเลือกรองเท้าเซฟตี้สำหรับพื้นที่เสี่ยงของตกใส่เท้า

1. ตรวจสอบมาตรฐาน ไม่ดูแค่คำว่า “หัวเหล็ก”

รองเท้าที่มีวัสดุแข็งอยู่ด้านหน้าไม่ได้หมายความว่าจะผ่านการทดสอบเสมอไป ควรตรวจสอบฉลาก รุ่นสินค้า เอกสารรับรอง และมาตรฐานที่ผู้ผลิตระบุอย่างชัดเจน

ตัวอย่างมาตรฐานที่พบได้ ได้แก่

• ISO 20345

• EN ISO 20345

• ASTM F2413

• มอก. 523-2564 สำหรับรองเท้าหนังนิรภัย

สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมมีรายการมาตรฐาน มอก. 523-2564 สำหรับรองเท้าหนังนิรภัย

2. ประเมินว่าวัตถุชนิดใดมีโอกาสตก

ควรดูทั้งน้ำหนัก รูปทรง ขอบคม และความสูงของจุดจัดเก็บ เช่น กล่องกระดาษกับชิ้นส่วนเหล็กน้ำหนักเท่ากัน อาจสร้างลักษณะการกระแทกที่ต่างกัน

3. เลือกพื้นที่ป้องกันให้ตรงกับความเสี่ยง

หากของมีโอกาสตกเฉพาะบริเวณนิ้วเท้า หัวนิรภัยมาตรฐานอาจเหมาะสม แต่ถ้ามีโอกาสตกกลางเท้า ควรเพิ่ม Metatarsal Guard

4. ตรวจสอบคุณสมบัติอื่นร่วมด้วย

หน้างานจริงมักไม่ได้มีความเสี่ยงเพียงเรื่องเดียว ควรตรวจสอบเพิ่มเติม เช่น

• พื้นกันลื่น

• พื้นป้องกันการเจาะทะลุ

• คุณสมบัติกันน้ำหรือกันสารเคมี

• คุณสมบัติ ESD หรือ Anti-static

• การทนความร้อนของพื้นรองเท้า

• รองเท้าหุ้มข้อสำหรับพื้นที่ขรุขระ

5. เลือกขนาดให้พอดี

ภายในรองเท้าควรมีพื้นที่ให้นิ้วขยับได้ แต่ไม่หลวมจนเท้าเลื่อนไปมา หัวนิรภัยไม่ควรกดนิ้วเท้าขณะเดิน ยืน หรือย่อตัว

รองเท้าที่พอดีช่วยให้ผู้สวมใส่เดินได้มั่นคง และลดโอกาสถอดรองเท้าระหว่างทำงานเพราะรู้สึกไม่สบาย

รองเท้าเซฟตี้เคยถูกของหนักตกใส่แล้ว ยังใช้ต่อได้หรือไม่?

แม้ภายนอกจะดูไม่เสียหาย แต่หัวนิรภัยหรือโครงสร้างภายในอาจเกิดการเสียรูป ร้าว หรือแยกออกจากพื้นรองเท้าได้ หลังเกิดแรงกระแทกรุนแรงควรตรวจสอบทันที

สัญญาณที่ควรหยุดใช้ ได้แก่

• หัวรองเท้ายุบหรือผิดรูป

• มีเสียงผิดปกติเมื่อกดหรือเดิน

• พื้นรองเท้าแยกจากตัวรองเท้า

• หนังหรือวัสดุส่วนบนฉีกขาด

• รู้สึกว่าพื้นที่ภายในปลายเท้าแคบลง

• หัวนิรภัยกดหรือสัมผัสกับนิ้วเท้า

• รองเท้าบิดเบี้ยวหลังเกิดเหตุ

หากไม่แน่ใจว่าหัวรองเท้ายังสมบูรณ์หรือไม่ การเปลี่ยนคู่ใหม่มักปลอดภัยกว่าการนำกลับมาใช้โดยคาดเดาจากลักษณะภายนอกเพียงอย่างเดียว

ใส่รองเท้าเซฟตี้แล้ว ยังต้องป้องกันอย่างอื่นอีกหรือไม่?

รองเท้าเซฟตี้เป็นอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลขั้นสุดท้าย ไม่ควรใช้แทนการควบคุมอันตรายที่ต้นเหตุ

โรงงานและสถานประกอบการควรใช้มาตรการร่วมกัน เช่น

1. จัดวางวัสดุหนักไว้ชั้นล่าง

2. ใช้ชั้นวางที่เหมาะกับน้ำหนักสินค้า

3. ติดตั้งขอบกันตกหรือตาข่ายป้องกัน

4. ตรวจสอบพาเลตและอุปกรณ์ยกอย่างสม่ำเสมอ

5. กำหนดเส้นทางรถโฟล์กลิฟต์แยกจากทางเดิน

6. ใช้อุปกรณ์ช่วยยกแทนการยกด้วยมือ

7. ฝึกอบรมวิธีจัดเก็บและเคลื่อนย้ายอย่างปลอดภัย

8. เลือกรองเท้าเซฟตี้จากการประเมินความเสี่ยงของแต่ละตำแหน่งงาน

รองเท้าช่วยลดผลกระทบเมื่อเกิดเหตุ แต่ระบบจัดเก็บและวิธีทำงานที่ปลอดภัยจะช่วยลดโอกาสเกิดเหตุตั้งแต่ต้น

ถ้าของตกใส่เท้าขณะใส่รองเท้าเซฟตี้ ควรทำอย่างไร?

แม้รองเท้าจะไม่แตกหรือเสียรูปชัดเจน ผู้สวมใส่ยังอาจได้รับแรงกระแทกภายในได้ ควรหยุดทำงานและตรวจสอบอาการก่อน

ควรพบแพทย์หรือหน่วยปฐมพยาบาลเมื่อมีอาการ เช่น

• ปวดมากหรือปวดเพิ่มขึ้น

• บวมอย่างรวดเร็ว

• มีแผล เลือดออก หรือเล็บฉีก

• นิ้วเท้าผิดรูป

• ชาหรือขยับนิ้วไม่ได้

• ลงน้ำหนักหรือเดินไม่ได้

• สีผิวบริเวณนิ้วเท้าเปลี่ยนไป

ไม่ควรฝืนทำงานต่อเพียงเพราะรองเท้าเซฟตี้ยังดูปกติ เพราะรองเท้าช่วยลดความรุนแรง แต่ไม่ได้ยืนยันว่าภายในเท้าจะไม่เกิดการบาดเจ็บ

สรุป: รองเท้าเซฟตี้ป้องกันของตกใส่เท้าได้จริง แต่มีขีดจำกัด

รองเท้าเซฟตี้สามารถช่วยลดแรงกระแทกและลดความรุนแรงของอาการบาดเจ็บจากของตกใส่บริเวณนิ้วเท้าได้ โดยเฉพาะรองเท้าที่ผ่านมาตรฐานและเลือกตรงกับความเสี่ยงของหน้างาน

แต่รองเท้าเซฟตี้ไม่ใช่เกราะที่ป้องกันได้ทุกสถานการณ์ วัตถุที่หนักมาก ตกจากที่สูง มีขอบแหลม กระแทกกลางเท้า หรือเกิดแรงกดจากเครื่องจักร อาจสร้างแรงเกินกว่าที่รองเท้าออกแบบไว้ได้

ดังนั้น หลักการเลือกที่เหมาะสมคือ

เลือกรองเท้าจากความเสี่ยงจริง ตรวจสอบมาตรฐาน เลือกพื้นที่ป้องกันให้ครอบคลุม และใช้ร่วมกับมาตรการควบคุมอันตรายในสถานที่ทำงาน

รองเท้าเซฟตี้ที่เหมาะกับงานอาจไม่ได้ทำให้ผู้สวมใส่ “ไม่เจ็บเลย” เมื่อเกิดอุบัติเหตุ แต่สามารถสร้างความแตกต่างระหว่างอาการฟกช้ำกับการบาดเจ็บรุนแรงได้

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับของตกใส่เท้าและรองเท้าเซฟตี้

รองเท้าเซฟตี้ป้องกันของตกใส่เท้าได้จริงหรือไม่?

ป้องกันได้จริงในบริเวณที่มีหัวนิรภัย โดยช่วยรับและกระจายแรงกระแทกออกจากนิ้วเท้า แต่ไม่สามารถรับประกันว่าจะไม่บาดเจ็บ เพราะขึ้นอยู่กับน้ำหนัก ความสูง รูปทรงวัตถุ และจุดที่กระแทก

รองเท้าเซฟตี้รับน้ำหนักได้กี่กิโลกรัม?

ไม่ควรประเมินจากน้ำหนักเป็นกิโลกรัมเพียงอย่างเดียว เพราะความรุนแรงขึ้นอยู่กับความสูง ความเร็ว รูปทรง และพื้นที่สัมผัสด้วย มาตรฐานจึงกำหนดการทดสอบเป็นพลังงานกระแทกและแรงบีบอัดแทน

มาตรฐาน 200 จูล หมายความว่าของหนักแค่ไหนก็ป้องกันได้หรือไม่?

ไม่ใช่ ตัวเลข 200 จูลเป็นเงื่อนไขการทดสอบในห้องปฏิบัติการ ไม่ใช่การรับประกันว่าสามารถป้องกันวัตถุทุกน้ำหนักและทุกลักษณะการตกได้

รองเท้าหัวเหล็กกับหัวคอมโพสิต แบบไหนกันของตกได้ดีกว่า?

หากผ่านมาตรฐานเดียวกัน ทั้งสองประเภทต้องผ่านระดับการทดสอบตามมาตรฐานเดียวกัน ความแตกต่างหลักอยู่ที่น้ำหนัก การนำความร้อน การมีโลหะ และความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อม

หัวรองเท้าเซฟตี้จะตัดนิ้วเท้าเมื่อของหนักตกใส่จริงหรือไม่?

หัวรองเท้าที่ได้มาตรฐานออกแบบมาเพื่อรับและกระจายแรง ไม่ได้ออกแบบให้พับลงมาตัดนิ้วเท้า อย่างไรก็ตาม หากแรงกระแทกรุนแรงเกินขีดจำกัด รองเท้าหรือเท้าก็ยังสามารถได้รับความเสียหายได้

ถ้าของตกบริเวณกลางเท้า รองเท้าหัวเหล็กช่วยได้หรือไม่?

รองเท้าหัวเหล็กทั่วไปเน้นป้องกันบริเวณนิ้วเท้า หากมีความเสี่ยงของตกกลางเท้า ควรเลือกรุ่นที่มี Metatarsal Guard เพื่อเพิ่มพื้นที่ป้องกันบริเวณหลังเท้า

รองเท้าธรรมดาที่เสริมเหล็กด้านหน้าถือเป็นรองเท้าเซฟตี้หรือไม่?

ไม่เสมอไป ควรตรวจสอบว่ารองเท้าผ่านมาตรฐานการทดสอบที่น่าเชื่อถือหรือไม่ ไม่ควรพิจารณาจากคำว่า “หัวเหล็ก” หรือรูปลักษณ์ภายนอกเพียงอย่างเดียว

รองเท้าเซฟตี้โดนของหนักตกใส่แล้วควรเปลี่ยนหรือไม่?

หากเป็นแรงกระแทกรุนแรง หรือพบว่าหัวรองเท้ายุบ พื้นแยก รูปทรงเปลี่ยน หรือมีพื้นที่ภายในแคบลง ควรหยุดใช้และเปลี่ยนรองเท้าคู่ใหม่ แม้ความเสียหายภายนอกจะดูไม่มากก็ตาม

#รองเท้าเซฟตี้ #รองเท้านิรภัย #รองเท้าเซฟตี้งานกลางแจ้ง #รองเท้าเซฟตี้กันน้ำ #รองเท้าเซฟตี้กันลื่น #รองเท้าเซฟตี้ทนแดด #รองเท้าเซฟตี้ทนฝน #อุปกรณ์เซฟตี้ #PPE #SafetyShoes #รองเท้าทำงาน #รองเท้า safety

• ปรึกษาฟรีทาง  Line : @516hquje
• สนใจสินค้ารองเท้าเซฟตี้  >>  ดูรายละเอียด  <<
• Facebook : Master Safety ตัวแทนนำเข้า Safety Jogger รายใหญ่ที่สุดในไทย
• บทความก่อนหน้าเกี่ยวกับ : รองเท้าเซฟตี้