รองเท้าเซฟตี้สำหรับพื้นเอียง เลือกพื้นแบบไหนให้มั่นคง?

รองเท้าเซฟตี้ สำหรับงานที่ต้องเดินบนพื้นเอียง เลือกพื้นแบบไหนให้มั่นคง

งานบางประเภทไม่ได้เดินอยู่บนพื้นเรียบตลอดทั้งวัน ไม่ว่าจะเป็นงานก่อสร้าง งานคลังสินค้า ทางลาดสำหรับขนถ่ายสินค้า โรงงานที่มีพื้นต่างระดับ หรืองานกลางแจ้งที่ต้องเดินขึ้นลงพื้นที่ลาดเอียง หากรองเท้าเซฟตี้มีพื้นไม่เหมาะสม ต่อให้รองเท้ามีหัวนิรภัยหรือโครงสร้างแข็งแรง ก็ยังอาจรู้สึกเสียการทรงตัวหรือลื่นได้ง่าย

ดังนั้น หากต้องเลือก รองเท้าเซฟตี้สำหรับงานที่ต้องเดินบนพื้นเอียง สิ่งที่ควรพิจารณาไม่ได้มีแค่คำว่า “กันลื่น” แต่ต้องดูทั้งวัสดุพื้นรองเท้า รูปแบบดอกยาง ความลึกของร่อง ความมั่นคงบริเวณส้น รวมถึงลักษณะพื้นจริงในสถานที่ทำงานด้วย

ทำไมการเดินบนพื้นเอียงจึงต้องให้ความสำคัญกับพื้นรองเท้า?

เมื่อเดินบนพื้นลาดเอียง น้ำหนักตัวไม่ได้กดลงบนพื้นในลักษณะเดียวกับการยืนบนพื้นราบ ผู้สวมใส่ต้องออกแรงรักษาสมดุลมากขึ้น โดยเฉพาะช่วงที่เดินขึ้น เดินลง หรือเปลี่ยนทิศทาง

หากพื้นรองเท้ามีแรงยึดเกาะไม่เพียงพอ อาจเกิดอาการเท้าไถลไปตามแนวลาดได้ง่ายขึ้น โดยความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นเมื่อพื้นมีน้ำ น้ำมัน ฝุ่น ทราย หรือเศษวัสดุอยู่บนผิวหน้า

การลื่นเกิดขึ้นเมื่อแรงเสียดทานหรือแรงยึดเกาะระหว่างรองเท้ากับพื้นไม่เพียงพอ และพื้นเปียก พื้นมัน หรือพื้นที่มีสิ่งปนเปื้อนถือเป็นปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยง

1. เลือกพื้นรองเท้าที่มีแรงยึดเกาะเหมาะกับหน้างาน

คำว่า Slip Resistant หรือพื้นกันลื่น เป็นหนึ่งในคุณสมบัติแรกที่ควรมองหา แต่ไม่ควรพิจารณาจากคำโฆษณาเพียงอย่างเดียว

ควรตรวจสอบว่ารองเท้ารุ่นนั้นมีข้อมูลมาตรฐานหรือผลการทดสอบความต้านทานการลื่นหรือไม่ เพราะพื้นรองเท้าที่ใช้ได้ดีกับพื้นกระเบื้องเปียก อาจไม่ได้ให้ประสิทธิภาพเท่ากันเมื่อใช้งานบนเหล็ก ดิน หิน หรือพื้นที่มีน้ำมัน

สำหรับรองเท้าที่อ้างอิงมาตรฐาน ISO 20345:2021 ความต้านทานการลื่นเป็นหนึ่งในข้อกำหนดที่มาตรฐานครอบคลุม

ส่วนมาตรฐานยุโรปรุ่นใหม่ EN ISO 20345:2022 ได้เปลี่ยนระบบการระบุความสามารถด้านการกันลื่น โดย SRA, SRB และ SRC ที่พบในมาตรฐานรุ่นเดิมไม่ได้ใช้ในรูปแบบเดิมแล้ว และมีเครื่องหมาย SR สำหรับการทดสอบความต้านทานการลื่นเพิ่มเติมในเงื่อนไขที่กำหนด

2. ดอกยางควรมีร่อง ไม่ใช่พื้นเรียบ

สำหรับทางลาดหรือพื้นเอียง ไม่แนะนำให้ดูเพียงว่าพื้นรองเท้าเป็นยางหรือ PU แต่ควรพลิกรองเท้าดู ลักษณะดอกยางจริง

ดอกยางที่ดีควรช่วยให้พื้นรองเท้ามีจุดยึดเกาะหลายตำแหน่ง และหากต้องใช้งานบนพื้นที่มีน้ำ ควรมีช่องทางให้ของเหลวไหลออก ไม่สะสมอยู่ระหว่างพื้นรองเท้ากับพื้นทางเดิน

สำหรับงานกลางแจ้งหรือพื้นที่มีดิน เศษหิน และวัสดุชิ้นเล็ก ลายดอกยางควรเปิดและมีระยะห่างมากขึ้น เพื่อลดปัญหาเศษวัสดุอุดตันในร่องดอกยาง HSE แนะนำว่าพื้นที่มีของเหลวและงานในอาคารอาจเหมาะกับลายดอกที่ค่อนข้างถี่ ขณะที่พื้นที่กลางแจ้งหรือมีสิ่งปนเปื้อนชนิดแข็งควรพิจารณาลายดอกที่เปิดมากกว่า

3. พื้นไม่ควรแข็งจนสูญเสียการยึดเกาะ

รองเท้าเซฟตี้ที่พื้นแข็งมากอาจให้ความรู้สึกแข็งแรง แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะกับพื้นเอียงเสมอไป

พื้นรองเท้าควรมีความยืดหยุ่นในระดับที่เหมาะสม สามารถสัมผัสกับพื้นได้ดีขณะก้าว และไม่ทำให้ผู้ใส่รู้สึกว่ารองเท้า “ไถล” หรือ “ลอย” เมื่อเปลี่ยนองศาการเดิน

วัสดุพื้นรองเท้าที่พบได้บ่อย เช่น PU, TPU และ Rubber ต่างมีคุณสมบัติแตกต่างกัน จึงควรดูทั้งสูตรวัสดุ โครงสร้างพื้น และดอกยางร่วมกัน ไม่ควรตัดสินจากชื่อวัสดุเพียงอย่างเดียว

เปรียบเทียบพื้นรองเท้าเซฟตี้สำหรับงานพื้นเอียง

หมายเหตุ: วัสดุเพียงอย่างเดียวไม่สามารถบอกได้ว่ารองเท้ารุ่นใดกันลื่นกว่ากัน ต้องดูสูตรวัสดุ ลายดอกยาง และผลการทดสอบของรองเท้าแต่ละรุ่นร่วมด้วย

4. ฐานส้นต้องกว้างและมั่นคง

เวลาลงทางลาด บริเวณส้นรองเท้ามักเป็นหนึ่งในส่วนที่รับแรงและเริ่มสัมผัสพื้น การเลือกรองเท้าที่ฐานส้นมีความมั่นคงจึงช่วยให้ควบคุมการก้าวได้ดีขึ้น

ควรหลีกเลี่ยงรองเท้าที่ส้นแคบมากหรือมีโครงสร้างทำให้รู้สึกโคลงเมื่อก้าวลงทางเอียง

เมื่อลองรองเท้า ให้ทดลองเดินขึ้นและลงทางลาด หากมีพื้นที่ทดสอบ รวมถึงลองหยุดกลางทางและเปลี่ยนทิศทาง หากรู้สึกว่าส้นเท้าขยับหรือรองเท้าไม่มั่นคง ควรเปลี่ยนรุ่นหรือไซซ์

5. รองเท้าไม่ควรหลวม เพราะเท้าอาจไหลอยู่ภายในรองเท้า

ต่อให้พื้นรองเท้าเกาะพื้นได้ดี แต่ถ้าเท้าของผู้ใส่ขยับอยู่ภายในรองเท้ามากเกินไป ก็ยังเสียการทรงตัวได้

โดยเฉพาะตอนเดินลงทางลาด เท้ามีแนวโน้มเคลื่อนไปด้านหน้าของรองเท้า จึงควรเลือกรองเท้าที่

• กระชับบริเวณส้น

• มีระบบเชือกหรือสายรัดที่ล็อกเท้าได้

• มีพื้นที่ปลายเท้าเพียงพอ

• ไม่หลวมจนส้นยกขณะเดิน

• ไม่แน่นจนเจ็บนิ้วเท้าเมื่อเดินลงทางลาด

รองเท้าที่พอดีกับเท้าช่วยเพิ่มความสบายและลดความเมื่อยล้า ซึ่งมีส่วนต่อความปลอดภัยในการทำงานเช่นกัน

6. ถ้าพื้นเอียงเปียก ควรให้ความสำคัญกับร่องระบายน้ำมากขึ้น

พื้นที่ลาดเอียงที่มีน้ำเป็นหนึ่งในสภาพที่ต้องระวัง เพราะเมื่อมีของเหลวคั่นระหว่างพื้นรองเท้ากับพื้นทางเดิน การยึดเกาะอาจลดลง

ควรเลือกดอกยางที่มีช่องเปิดสำหรับผลักหรือระบายของเหลวออกจากบริเวณสัมผัส และตรวจสอบว่าร่องไม่ตื้นจนเกินไป

ตัวอย่างพื้นที่ที่ควรให้ความสำคัญเป็นพิเศษ ได้แก่

• ทางลาดหน้าโกดัง

• Loading Dock

• โรงงานอาหาร

• พื้นที่ล้างทำความสะอาด

• ทางเดินกลางแจ้งช่วงหน้าฝน

• พื้นคอนกรีตที่มีความชื้น

• พื้นโลหะหรือแผ่นเหล็กบริเวณเครื่องจักร

7. พื้นเอียงที่มีน้ำมัน ต้องดูมากกว่าคำว่า Oil Resistant

อีกจุดหนึ่งที่มักเข้าใจผิดคือคำว่า Oil Resistant

พื้นรองเท้าที่ระบุว่าทนน้ำมัน หมายถึงวัสดุพื้นมีคุณสมบัติต้านทานผลกระทบจากน้ำมันตามเงื่อนไขที่กำหนด ไม่ได้หมายความว่าจะ “กันลื่นบนพื้นน้ำมัน” โดยอัตโนมัติ

HSE ระบุไว้โดยตรงว่าคุณสมบัติ Oil-resistant ไม่ได้มีความหมายเดียวกับ Slip-resistant ดังนั้นงานที่มีคราบน้ำมันควรตรวจสอบข้อมูลการทดสอบด้านการลื่นเพิ่มเติม

ตารางเลือกพื้นรองเท้าตามลักษณะพื้นเอียง

รองเท้าหุ้มข้อจำเป็นไหมสำหรับพื้นเอียง?

ไม่จำเป็นว่าทุกงานบนพื้นเอียงต้องใช้รองเท้าหุ้มข้อ แต่หากพื้นที่มีทั้งความลาดเอียง ความขรุขระ และความเสี่ยงต่อข้อเท้าพลิก การเลือกรองเท้าทรงหุ้มข้ออาจช่วยเพิ่มความกระชับบริเวณข้อเท้าได้

CCOHS แนะนำให้พิจารณาความเสี่ยงต่อข้อเท้าจากพื้นที่ไม่เรียบหรือพื้นที่ขรุขระเป็นหนึ่งในปัจจัยของการเลือกรองเท้าเซฟตี้

แต่สิ่งสำคัญคือรองเท้าต้องไม่แข็งหรือหนักเกินไปจนทำให้การเดินขึ้นลงทางลาดลำบากกว่าเดิม

เช็ก 7 จุดก่อนซื้อรองเท้าเซฟตี้สำหรับพื้นเอียง

ก่อนตัดสินใจซื้อ สามารถใช้ Checklist นี้ได้

1. ดูดอกยาง – มีร่องและจุดยึดเกาะชัดเจนหรือไม่

2. ดูสภาพพื้นหน้างาน – แห้ง เปียก มีน้ำมัน ดิน หรือฝุ่น

3. ตรวจมาตรฐานกันลื่น – มีข้อมูลผลทดสอบหรือมาตรฐานรองรับหรือไม่

4. ลองเดินขึ้น–ลงทางลาด – รองเท้ามีอาการไถลหรือโคลงหรือไม่

5. เช็กส้นเท้า – ส้นต้องไม่หลุดหรือยกขณะเดิน

6. ดูความยืดหยุ่นของพื้น – ไม่แข็งหรืออ่อนจนเสียความมั่นคง

7. ตรวจดอกยางเป็นระยะ – หากดอกสึกมากควรเปลี่ยนรองเท้า

ประสิทธิภาพด้านการกันลื่นสามารถลดลงเมื่อดอกยางสึก ดังนั้นรองเท้าที่เคยเกาะพื้นดีตอนใหม่ ไม่ได้หมายความว่าจะให้ประสิทธิภาพเท่าเดิมตลอดอายุการใช้งาน

สรุป: รองเท้าพื้นเอียงควรเน้น “ยึดเกาะ + มั่นคง + เหมาะกับพื้นจริง”

ถ้าต้องเลือกรองเท้าเซฟตี้สำหรับงานที่ต้องเดินบนพื้นเอียง อย่าเลือกจากคำว่า “กันลื่น” เพียงอย่างเดียว

ควรดูร่วมกันทั้ง วัสดุพื้นรองเท้า ลายดอกยาง ความลึกของร่อง ฐานส้น ความกระชับของรองเท้า และสภาพพื้นในสถานที่ทำงานจริง

สำหรับพื้นโรงงานหรือคลังสินค้าที่ค่อนข้างเรียบ อาจเน้นพื้นกันลื่นที่มีร่องช่วยระบายของเหลว ส่วนงานกลางแจ้ง ดิน หิน หรือพื้นที่ขรุขระ ควรเพิ่มความสำคัญกับดอกยางที่ลึกและเปิดมากขึ้น

และหากเป็นพื้นที่มีน้ำ น้ำมัน หรือสารปนเปื้อนเป็นประจำ ทางเลือกที่ดีที่สุดคือเลือกจากผลทดสอบของรองเท้าแต่ละรุ่น และทดลองใช้งานกับพื้นที่จริงก่อนจัดซื้อจำนวนมาก เพราะไม่มีรองเท้าเพียงแบบเดียวที่เหมาะกับพื้นทุกชนิด

FAQ: คำถามที่พบบ่อย

รองเท้าเซฟตี้สำหรับพื้นเอียงควรเลือกพื้นแบบไหน?

ควรเลือกพื้นรองเท้าที่มีแรงยึดเกาะดี มีดอกยางเหมาะกับสภาพพื้น ฐานรองเท้ามั่นคง และมีร่องช่วยระบายของเหลวหากพื้นที่มีโอกาสเปียก

ดอกยางลึกกว่ากันลื่นดีกว่าเสมอหรือไม่?

ไม่เสมอไป ดอกยางลึกเหมาะกับพื้นดินหรือพื้นที่มีเศษวัสดุ แต่พื้นเรียบภายในโรงงานอาจต้องการลายดอกที่ให้พื้นที่สัมผัสและการระบายของเหลวเหมาะสมมากกว่า

พื้น Rubber เหมาะกับทางลาดหรือไม่?

สามารถเหมาะได้ แต่ต้องดูสูตรยางและรูปแบบดอกยางร่วมด้วย ไม่ควรตัดสินความสามารถในการกันลื่นจากชื่อวัสดุเพียงอย่างเดียว

รองเท้า Oil Resistant หมายถึงกันลื่นน้ำมันด้วยหรือไม่?

ไม่ใช่ คุณสมบัติทนน้ำมันและคุณสมบัติกันลื่นเป็นคนละเรื่อง จึงควรตรวจสอบผลการทดสอบ Slip Resistance เพิ่มเติม

รองเท้าหุ้มข้อเหมาะกับพื้นเอียงกว่าข้อสั้นหรือไม่?

หากพื้นที่ลาดเอียงร่วมกับพื้นขรุขระหรือมีความเสี่ยงข้อเท้าพลิก รองเท้าหุ้มข้ออาจช่วยเพิ่มความกระชับได้ แต่ต้องเลือกรุ่นที่ไม่หนักหรือแข็งจนลดความคล่องตัว

รองเท้ากันลื่นใช้ไปนาน ๆ ประสิทธิภาพลดลงหรือไม่?

ลดลงได้ โดยเฉพาะเมื่อดอกยางเริ่มสึก ร่องตื้น หรือมีสิ่งสกปรกอุดตัน จึงควรตรวจพื้นรองเท้าและทำความสะอาดเป็นประจำ

ซื้อรองเท้าเซฟตี้ให้พนักงานจำนวนมากควรทำอย่างไร?

ควรประเมินพื้นและความเสี่ยงของแต่ละพื้นที่ เลือกรุ่นที่มีมาตรฐานเหมาะสม แล้วทดลองให้พนักงานกลุ่มเล็กใช้งานจริงก่อนจัดซื้อจำนวนมาก

#รองเท้าเซฟตี้ #รองเท้านิรภัย #รองเท้าเซฟตี้กันลื่น #รองเท้าเซฟตี้พื้นกันลื่น #รองเท้าเซฟตี้โรงงาน #รองเท้าเซฟตี้งานก่อสร้าง #รองเท้าทำงาน #SafetyShoes #รองเท้าเซฟตี้สำหรับทางลาด #ความปลอดภัยในการทำงาน