รองเท้าเซฟตี้เปียกน้ำบ่อย ประสิทธิภาพลดลงไหม?

รองเท้าเซฟตี้เปียกน้ำบ่อย ทำให้ประสิทธิภาพการป้องกันลดลงหรือไม่?

รองเท้าเซฟตี้ที่เปียกน้ำบ่อยอาจมีประสิทธิภาพการป้องกันลดลง โดยเฉพาะเมื่อความชื้นสะสมจนวัสดุเสื่อมสภาพ พื้นรองเท้าแตกร้าว หรือรอยต่อเปิดออก นอกจากนี้ ความเปียกชื้นยังส่งผลต่อคุณสมบัติการป้องกันอันตรายจากไฟฟ้าได้ อย่างไรก็ตาม การเปียกน้ำไม่ได้หมายความว่ารองเท้าจะสูญเสียคุณสมบัติทั้งหมดทันที ควรตรวจสภาพและเลือกใช้รองเท้าให้เหมาะกับสภาพแวดล้อมการทำงาน

สำหรับคนที่ทำงานกลางแจ้ง โรงงานผลิตอาหาร ไซต์ก่อสร้าง หรือคลังสินค้าที่มีการล้างพื้นเป็นประจำ การที่รองเท้าเซฟตี้เปียกน้ำแทบทุกวันอาจเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงได้ยาก

หลายคนคิดว่าเพียงนำรองเท้าไปตากให้แห้งก็สามารถกลับมาใช้งานได้ตามปกติ แต่ความจริงแล้ว สิ่งที่ต้องพิจารณาไม่ได้มีเพียงความแห้งของรองเท้าเท่านั้น ยังรวมถึงสภาพของพื้นรองเท้า วัสดุภายใน และคุณสมบัติด้านความปลอดภัยที่อาจเปลี่ยนแปลงไปด้วย

รองเท้าเซฟตี้เปียกน้ำบ่อย ส่งผลเสียอย่างไร?

รองเท้าเซฟตี้ประกอบด้วยวัสดุหลายชนิด ซึ่งตอบสนองต่อความชื้นแตกต่างกัน การสัมผัสน้ำเป็นครั้งคราวจึงไม่เหมือนกับการปล่อยให้รองเท้าเปียกสะสมติดต่อกันหลายวัน

1. พื้นรองเท้าอาจเสื่อมสภาพเร็วขึ้น

พื้นรองเท้าเซฟตี้บางรุ่นผลิตจากโพลียูรีเทน หรือ PU ซึ่งมีคุณสมบัติด้านน้ำหนักและความยืดหยุ่นที่เหมาะกับการทำงาน

อย่างไรก็ตาม PU บางชนิดอาจเกิดกระบวนการเสื่อมสภาพจากปฏิกิริยากับน้ำ หรือ Hydrolysis โดยมีความชื้น อุณหภูมิ ระยะเวลา และสูตรของวัสดุเป็นปัจจัยร่วม

เมื่อพื้นรองเท้าเสื่อมสภาพ อาจพบอาการพื้นแตกร้าว เนื้อวัสดุร่วน หรือพื้นแยกออกจากตัวรองเท้า ซึ่งกระทบต่อความมั่นคงในการเดินและความปลอดภัยในการทำงาน

ทั้งนี้ ไม่ได้หมายความว่ารองเท้าพื้น PU ทุกคู่จะเสื่อมทันทีเมื่อสัมผัสน้ำ

2. ความเสี่ยงต่อการลื่นล้มเพิ่มขึ้น

น้ำที่อยู่ระหว่างพื้นรองเท้ากับพื้นผิวทางเดินอาจทำให้แรงยึดเกาะลดลง โดยเฉพาะพื้นกระเบื้อง พื้นโลหะ และพื้นโรงงานที่มีคราบน้ำมันปะปน

แม้รองเท้าจะผ่านการทดสอบด้านการกันลื่น แต่ไม่ได้หมายความว่าจะป้องกันการลื่นได้ทุกสภาพพื้นผิว

หากดอกยางสึกหรือมีคราบโคลนสะสมอยู่ตามร่องพื้นรองเท้า ความเสี่ยงก็อาจเพิ่มขึ้นอีก

3. วัสดุหนังและรอยต่ออาจเสียหาย

รองเท้าเซฟตี้หนังบางประเภทอาจเกิดการเปลี่ยนแปลงเมื่อเปียกและแห้งซ้ำ ๆ โดยเฉพาะเมื่อใช้ความร้อนสูงในการทำให้แห้ง

สิ่งที่ควรสังเกต ได้แก่ หนังแข็งผิดปกติ รอยแตกร้าว ตะเข็บเปิด และรอยแยกระหว่างพื้นกับตัวรองเท้า

เมื่อเกิดความเสียหายบริเวณเหล่านี้ น้ำอาจซึมเข้าสู่รองเท้าได้ง่ายขึ้น และทำให้รองเท้าไม่สามารถรักษาคุณสมบัติเดิมได้อย่างเหมาะสม

4. หัวนิรภัยและส่วนประกอบโลหะอาจเกิดการกัดกร่อน

รองเท้าหัวเหล็กไม่ได้สูญเสียความสามารถในการป้องกันแรงกระแทกทันทีเมื่อเปียกน้ำ เพราะหัวนิรภัยมักอยู่ภายในโครงสร้างรองเท้า

แต่หากน้ำซึมเข้าสู่บริเวณที่มีส่วนประกอบโลหะเป็นเวลานาน หรือชั้นป้องกันโลหะได้รับความเสียหาย ก็อาจเกิดการกัดกร่อนได้

รองเท้าหัวคอมโพสิตไม่มีปัญหาสนิมที่ตัวหัวนิรภัยแบบเหล็ก แต่ส่วนประกอบอื่นของรองเท้ายังคงเสื่อมสภาพจากความชื้นได้เช่นกัน

5. คุณสมบัติด้านการป้องกันไฟฟ้าอาจเปลี่ยนแปลง

ประเด็นนี้มีความสำคัญมากสำหรับช่างไฟฟ้าและพนักงานที่ทำงานใกล้อุปกรณ์ไฟฟ้า

Canadian Centre for Occupational Health and Safety (CCOHS) ระบุว่าสภาพเปียกชื้นและการสึกหรอสามารถลดความสามารถในการป้องกันไฟฟ้าช็อตของรองเท้าได้อย่างมาก 

จึงไม่ควรใช้รองเท้าที่เปียกชื้นในงานที่มีความเสี่ยงจากไฟฟ้าโดยอาศัยเพียงเครื่องหมายรับรองเดิม และต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดความปลอดภัยของสถานที่ทำงานอย่างเคร่งครัด

ข้อควรระวัง: รองเท้า ESD รองเท้า Antistatic และรองเท้าป้องกันอันตรายจากไฟฟ้า มีวัตถุประสงค์แตกต่างกัน ไม่สามารถใช้แทนกันได้โดยอัตโนมัติ

ตารางผลกระทบของน้ำต่อส่วนประกอบรองเท้าเซฟตี้

ผลกระทบจริงขึ้นอยู่กับชนิดวัสดุ การออกแบบรองเท้า ระยะเวลาที่สัมผัสน้ำ และเงื่อนไขการใช้งานของแต่ละรุ่น

รองเท้าเซฟตี้เปียกน้ำครั้งเดียวกับเปียกทุกวัน ต่างกันอย่างไร?

การเปียกน้ำสะอาดเพียงครั้งเดียวอาจไม่สร้างความเสียหายถาวร หากรองเท้ายังอยู่ในสภาพสมบูรณ์และได้รับการดูแลตามคำแนะนำของผู้ผลิต

แต่การเปียกน้ำทุกวันโดยไม่มีเวลาให้วัสดุแห้งสนิท เป็นอีกสถานการณ์หนึ่งที่ควรให้ความสำคัญ

ตัวอย่างเช่น พนักงานคลังสินค้าที่เดินผ่านพื้นที่เปียกช่วงสั้น ๆ ย่อมมีเงื่อนไขการใช้งานแตกต่างจากพนักงานโรงงานอาหารที่ต้องเดินผ่านพื้นที่ล้างทำความสะอาดตลอดกะ

การเลือกรองเท้าจึงควรพิจารณาจากลักษณะการสัมผัสน้ำจริง ไม่ใช่เพียงเลือกจากคำว่า “กันน้ำ” บนฉลากสินค้า

รองเท้าเซฟตี้กันน้ำกับรองเท้ากันลื่น เป็นคุณสมบัติเดียวกันหรือไม่?

ไม่ใช่ รองเท้าเซฟตี้กันน้ำมีหน้าที่ช่วยลดการซึมผ่านของน้ำ ส่วนรองเท้าเซฟตี้กันลื่นมีหน้าที่ช่วยเพิ่มการยึดเกาะบนพื้นผิวภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด

รองเท้าที่กันน้ำได้ดีจึงไม่ได้หมายความว่าจะกันลื่นได้ดีเสมอไป และรองเท้าที่กันลื่นก็ไม่ได้หมายความว่าน้ำจะไม่สามารถซึมเข้าไปด้านใน

ทำความรู้จักเครื่องหมาย WPA, WR และ SR

มาตรฐาน EN ISO 20345:2022 มีการกำหนดเครื่องหมายที่ช่วยให้ผู้ใช้งานแยกแยะคุณสมบัติของรองเท้านิรภัยได้ชัดเจนขึ้น

สำหรับรองเท้าที่ต้องสัมผัสน้ำเป็นประจำ ควรพิจารณาคุณสมบัติ WR ร่วมกับการกันลื่นและความเสี่ยงอื่นของงาน โดยตรวจสอบเอกสารรับรองของรุ่นนั้นโดยตรง

หมายเหตุ: WR ไม่ได้หมายถึงการป้องกันน้ำได้ทุกระดับความลึกหรือทุกระยะเวลา น้ำยังสามารถเข้าทางปากรองเท้าได้

วิธีดูแลรองเท้าเซฟตี้หลังเปียกน้ำอย่างถูกต้อง

หากรองเท้าเปียกจากน้ำสะอาดและไม่ได้สัมผัสสารอันตราย สามารถดูแลเบื้องต้นได้ตามขั้นตอนต่อไปนี้

ขั้นตอนที่ 1: ทำความสะอาดสิ่งสกปรก

นำเศษดิน โคลน และสิ่งสกปรกออกจากรองเท้า โดยเฉพาะบริเวณดอกยางและรอยต่อของพื้น

ใช้วิธีและผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดตามที่ผู้ผลิตกำหนด ไม่ควรแช่รองเท้าทั้งคู่โดยไม่มีคำแนะนำรองรับ

ขั้นตอนที่ 2: เปิดรองเท้าเพื่อระบายความชื้น

คลายเชือกหรือเปิดระบบรัดรองเท้าให้กว้างขึ้น หากแผ่นรองด้านในออกแบบให้ถอดได้ ให้ถอดออกมาผึ่งแยกกัน

ขั้นตอนที่ 3: ซับน้ำและผึ่งให้แห้ง

ใช้ผ้าสะอาดซับน้ำส่วนเกิน แล้วนำรองเท้าไปวางในพื้นที่อากาศถ่ายเท สามารถใช้พัดลมอุณหภูมิห้องช่วยระบายความชื้นได้

หลีกเลี่ยงการใช้ไดร์ร้อน เครื่องอบที่ผู้ผลิตไม่รองรับ หรือวางรองเท้าใกล้แหล่งความร้อนโดยตรง

ขั้นตอนที่ 4: ตรวจสอบสภาพก่อนใช้งาน

เมื่อรองเท้าแห้งแล้ว ให้ตรวจพื้นรองเท้า ตะเข็บ วัสดุส่วนบน และหัวนิรภัย หากพบความเสียหายที่กระทบต่อการป้องกัน ควรหยุดใช้งาน

การทำให้รองเท้าแห้งไม่ได้เป็นการรับรองว่าคุณสมบัติด้านความปลอดภัยทั้งหมดกลับคืนมาแล้ว

อ่านเพิ่มเติม: รองเท้าเซฟตี้เปียกน้ำ ควรตากอย่างไรให้แห้งและไม่เสียรูป

รองเท้าเซฟตี้เปียกน้ำแบบไหนที่ควรหยุดใช้งาน?

รองเท้าบางคู่ดูเหมือนยังใช้งานได้ตามปกติ แต่ความเสียหายเพียงเล็กน้อยในตำแหน่งสำคัญอาจส่งผลต่อการป้องกันเท้า

ควรหยุดใช้งานและให้ผู้รับผิดชอบด้านความปลอดภัยประเมินเมื่อพบว่าพื้นรองเท้าเริ่มหลุด เนื้อพื้นร่วน หัวนิรภัยโผล่ออกมา หรือรองเท้าได้รับแรงกระแทกรุนแรง แม้ความเสียหายภายในอาจไม่สามารถมองเห็นได้จากภายนอกก็ตาม 

เกณฑ์ตัดสินใจก่อนนำรองเท้ากลับมาใช้

Checklist ตรวจสอบรองเท้าเซฟตี้หลังเปียกน้ำ

เลือกรองเท้าเซฟตี้อย่างไร หากต้องทำงานในพื้นที่เปียกเป็นประจำ?

การเลือกรองเท้าให้ตรงกับสภาพแวดล้อมตั้งแต่แรก ช่วยลดปัญหาการเปียกสะสมและความเสี่ยงจากการใช้งานรองเท้าผิดประเภท

การประเมินความเสี่ยงควรครอบคลุมทั้งประเภทของของเหลว พื้นผิวทางเดิน วัสดุที่อาจตกกระแทก และอันตรายอื่น ๆ ในพื้นที่ ไม่ใช่พิจารณาคุณสมบัติกันน้ำเพียงอย่างเดียว

โรงงานควรจัดการปัญหารองเท้าเปียกสะสมอย่างไร?

หากพนักงานหลายคนต้องเผชิญกับปัญหารองเท้าเปียกทุกวัน การแก้ไขด้วยการเปลี่ยนรองเท้าเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ

โรงงานควรพิจารณาปรับปรุงระบบระบายน้ำ ลดน้ำขัง จัดพื้นที่สำหรับผึ่งรองเท้า และจัดเตรียมรองเท้าสำรองที่มีคุณสมบัติการป้องกันเหมาะสมกับงาน

นอกจากนี้ ควรกำหนดเกณฑ์ตรวจสภาพและเปลี่ยนรองเท้าให้ชัดเจน เพื่อไม่ให้พนักงานต้องฝืนใช้งานรองเท้าที่เสื่อมสภาพเพียงเพราะยังไม่ถึงรอบเบิกอุปกรณ์ใหม่

การจัดการอันตรายที่ต้นเหตุยังคงมีความสำคัญกว่าการพึ่งพาอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลเพียงอย่างเดียว 

สรุป

รองเท้าเซฟตี้เปียกน้ำบ่อยไม่ได้หมายความว่าต้องเปลี่ยนใหม่ทุกครั้ง แต่ความชื้นสะสมและการเสื่อมสภาพของวัสดุสามารถส่งผลต่อประสิทธิภาพการป้องกันได้ โดยเฉพาะพื้นรองเท้า รอยต่อ และคุณสมบัติด้านไฟฟ้า

สิ่งสำคัญคือการเลือกรองเท้าให้ตรงกับลักษณะงาน ดูแลตามคำแนะนำของผู้ผลิต และตรวจสภาพก่อนใช้งาน หากพบความเสียหายที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย ไม่ควรฝืนใช้งานต่อ

กำลังมองหารองเท้าเซฟตี้สำหรับพื้นที่เปียกชื้น? สามารถปรึกษา Master Safety เพื่อเลือกรองเท้านิรภัยที่เหมาะกับสภาพแวดล้อมและความเสี่ยงในการทำงานของคุณได้ที่ www.mastersafety.co.th

FAQ – คำถามที่พบบ่อย

1. รองเท้าเซฟตี้เปียกน้ำแล้วยังใช้งานได้ไหม?

หากเปียกน้ำสะอาดและไม่มีความเสียหาย อาจนำกลับมาใช้งานได้หลังจากทำให้แห้งและตรวจสภาพ แต่รองเท้าสำหรับงานไฟฟ้าหรือรองเท้าที่สัมผัสสารอันตรายต้องได้รับการประเมินเฉพาะเพิ่มเติม

2. รองเท้าเซฟตี้เปียกน้ำบ่อยทำให้พื้นรองเท้าเสื่อมเร็วหรือไม่?

อาจเกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะวัสดุบางชนิดที่ไวต่อความชื้นสะสม ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสูตรวัสดุ อุณหภูมิ ระยะเวลาสัมผัสน้ำ และการดูแลรักษา

3. รองเท้าหัวเหล็กเปียกน้ำแล้วจะเป็นสนิมไหม?

มีโอกาสเกิดการกัดกร่อนหากน้ำเข้าถึงส่วนประกอบโลหะและชั้นป้องกันได้รับความเสียหาย แต่ไม่ได้หมายความว่าหัวเหล็กจะเป็นสนิมทันทีเมื่อรองเท้าเปียกน้ำ

4. รองเท้าเซฟตี้กันน้ำสามารถใส่ลุยน้ำได้ตลอดหรือไม่?

ไม่เสมอไป ต้องตรวจสอบระดับการป้องกันและข้อจำกัดของแต่ละรุ่น เพราะน้ำสามารถเข้าทางปากรองเท้าหรือรอยต่อที่เสียหายได้

5. รองเท้าเซฟตี้เปียกน้ำสามารถป้องกันไฟฟ้าได้หรือไม่?

ไม่ควรสันนิษฐานว่ายังป้องกันได้ตามเดิม เนื่องจากความเปียกชื้นอาจเปลี่ยนคุณสมบัติทางไฟฟ้าของรองเท้า ต้องหยุดใช้ในงานเสี่ยงไฟฟ้าและให้ผู้รับผิดชอบประเมินก่อน

6. ควรใช้ไดร์เป่ารองเท้าเซฟตี้ให้แห้งหรือไม่?

ไม่แนะนำให้ใช้ลมร้อนโดยตรง เพราะอาจทำให้วัสดุเสียรูปหรือรอยต่อเสียหาย ควรใช้การผึ่งลมตามคำแนะนำของผู้ผลิต

7. รองเท้าเซฟตี้ที่ใช้ในพื้นที่เปียกควรเปลี่ยนบ่อยแค่ไหน?

ไม่มีระยะเวลาตายตัว ควรพิจารณาจากสภาพรองเท้า ความถี่ในการใช้งาน ข้อกำหนดของผู้ผลิต และความเสี่ยงของสถานที่ทำงาน

#รองเท้าเซฟตี้ #รองเท้านิรภัย #รองเท้าเซฟตี้กันน้ำ #รองเท้าเซฟตี้กันลื่น #อุปกรณ์เซฟตี้ #ความปลอดภัยในการทำงาน #MasterSafety