วิธีการเก็บรักษา หน้ากากกันฝุ่น ให้สามารถใช้งานได้ยาวนาน

วิธีการเก็บรักษา หน้ากากกันฝุ่น ให้สามารถใช้งานได้ยาวนาน

แนะนำวิธีเก็บรักษาหน้ากากกันฝุ่นให้ใช้งานได้นานขึ้น ทั้งการเก็บในที่แห้ง สะอาด ป้องกันการบีบเสียรูป ตรวจสภาพก่อนใช้ และดูแลให้เหมาะกับหน้ากากแบบใช้แล้วทิ้งและแบบเปลี่ยนไส้กรอง

การเก็บรักษา หน้ากากกันฝุ่น ให้ใช้งานได้นาน ควรเริ่มจากการแยกให้ชัดก่อนว่าเป็นหน้ากากกรองฝุ่นแบบใช้แล้วทิ้ง หรือเป็นหน้ากากแบบ reusable ที่เปลี่ยนไส้กรองได้ เพราะวิธีดูแลต่างกัน โดยหลักสำคัญของการเก็บรักษาคือ ต้องเก็บให้พ้นความชื้น แสงแดด อุณหภูมิสูง ฝุ่น การปนเปื้อน และการกดทับจนเสียรูป OSHA ระบุว่าหน้ากากต้องถูกเก็บเพื่อป้องกันความเสียหาย ฝุ่น แสงแดด อุณหภูมิสุดขั้ว ความชื้นสูง และสารเคมีที่ทำให้วัสดุเสียหาย และต้องเก็บโดยไม่ให้ส่วนหน้ากากหรือวาล์วเสียรูป ขณะที่ 3M แนะนำให้เก็บหน้ากากกรองอนุภาคในบรรจุภัณฑ์เดิม ในพื้นที่ที่ควบคุมอุณหภูมิและความชื้นตามที่ระบุบนฉลาก และตรวจสภาพก่อนใช้ทุกครั้ง

วิธีการเก็บรักษาหน้ากากกันฝุ่น ให้สามารถใช้งานได้ยาวนาน

หลายคนให้ความสำคัญกับการเลือกซื้อ หน้ากากกันฝุ่น ว่าควรเป็นรุ่นไหน กรองได้ระดับใด หรือเหมาะกับงานอะไร แต่กลับมองข้ามเรื่องการเก็บรักษา ทั้งที่จริงแล้ว ต่อให้หน้ากากดีแค่ไหน ถ้าเก็บไม่ถูกวิธี ก็อาจทำให้หน้ากากเสียรูป ประสิทธิภาพลดลง หรือหมดสภาพเร็วกว่าที่ควรจะเป็นได้

เรื่องนี้สำคัญมาก เพราะหน้ากากกันฝุ่นไม่ได้เป็นแค่อุปกรณ์ที่ใส่แล้วจบ แต่เป็นอุปกรณ์ป้องกันทางเดินหายใจที่ต้องอาศัยทั้งสภาพวัสดุ ความกระชับ และความสะอาดในการใช้งานจริง โดยเฉพาะหน้ากากกรองอนุภาคที่ต้องแนบกับใบหน้า หากตัวหน้ากากบุบ บิด งอ หรือสายรัดเสื่อม ประสิทธิภาพในการใช้งานก็อาจลดลงทันที OSHA ระบุชัดว่าหน้ากากต้องถูกเก็บเพื่อป้องกันความเสียหาย การปนเปื้อน ฝุ่น แสงแดด อุณหภูมิที่รุนแรง ความชื้นมากเกินไป และสารเคมีที่อาจทำให้วัสดุเสียหาย รวมถึงต้องเก็บโดยไม่ให้ชิ้นส่วนของหน้ากากเสียรูปด้วย

ดังนั้น ถ้าอยากให้หน้ากากกันฝุ่นใช้งานได้ยาวนาน คงรูปดี และพร้อมใช้เมื่อจำเป็น การรู้วิธีเก็บรักษาอย่างถูกต้องตั้งแต่วันแรกจึงสำคัญมาก ไม่ว่าจะเป็นหน้ากากแบบใช้แล้วทิ้งอย่าง N95 หรือหน้ากากแบบ reusable ที่เปลี่ยนตลับกรองหรือไส้กรองได้ก็ตาม

ก่อนเก็บ ต้องรู้ก่อนว่าเป็นหน้ากากแบบไหน

ก่อนจะพูดถึงวิธีเก็บรักษา ควรแยกก่อนว่าหน้ากากกันฝุ่นที่ใช้อยู่เป็นแบบใด เพราะวิธีดูแลจะต่างกันพอสมควร

1. หน้ากากกรองฝุ่นแบบใช้แล้วทิ้ง

เช่น N95 หรือ filtering facepiece respirator แบบที่ตัวหน้ากากเป็นชิ้นเดียว ใช้กรองอนุภาคโดยตรง 3M ระบุว่าหน้ากากชนิดนี้ไม่ควรล้างหรือซัก และควรเก็บในที่สะอาด แห้ง โดยการเก็บในถุงกระดาษสะอาดระหว่างการใช้งานเป็นแนวปฏิบัติที่พบได้ทั่วไป

2. หน้ากากแบบ reusable

เช่น elastomeric respirator ที่เปลี่ยนตลับกรองหรือไส้กรองได้ CDC ระบุว่าหน้ากากชนิดนี้เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ซ้ำได้ แต่ยังต้องแนบสนิทกับใบหน้าและต้องดูแลสภาพหน้ากากกับชิ้นส่วนต่าง ๆ ให้พร้อมใช้งานเสมอ

หลักสำคัญของการเก็บรักษาหน้ากากกันฝุ่น

ไม่ว่าจะเป็นหน้ากากแบบไหน หลักพื้นฐานในการเก็บรักษาที่สำคัญมีคล้ายกัน คือ

• เก็บในที่สะอาดและแห้ง

• หลีกเลี่ยงความร้อนจัดและความชื้นสูง

• ป้องกันการกดทับหรือบิดงอ

• ไม่ให้สัมผัสฝุ่นหรือสารเคมีโดยไม่จำเป็น

• ตรวจสภาพก่อนใช้งานทุกครั้ง

OSHA ระบุเรื่องนี้ไว้ชัดมากว่า respirators ต้องถูกเก็บให้พ้นจาก damage, contamination, dust, sunlight, extreme temperatures, excessive moisture และ damaging chemicals และต้องเก็บโดยไม่ให้ facepiece หรือ exhalation valve เสียรูป

วิธีเก็บหน้ากากกันฝุ่นแบบใช้แล้วทิ้งให้ใช้งานได้นานขึ้น

สำหรับหน้ากากแบบ N95 หรือหน้ากากกรองอนุภาคที่เป็นแบบใช้แล้วทิ้ง การเก็บรักษาสำคัญมาก เพราะตัวหน้ากากมีโครงสร้างที่ถ้าเสียรูปแล้วจะกระทบกับความกระชับทันที

1. เก็บในที่สะอาดและแห้ง

3M แนะนำให้เก็บหน้ากากกรองอนุภาคในพื้นที่ที่ควบคุมอุณหภูมิและความชื้นให้อยู่ในช่วงที่ผู้ผลิตกำหนด และควรเก็บในอาคาร ไม่ใช่ในที่อับชื้นหรือกลางแดดจัด

2. เก็บในบรรจุภัณฑ์เดิมเมื่อยังไม่เปิดใช้

เอกสาร 3M หลายฉบับระบุว่าเมื่อจัดเก็บหรือขนส่ง ควรใช้บรรจุภัณฑ์เดิม และเช็กวันหมดอายุก่อนใช้งานทุกครั้ง เพราะสภาพการเก็บมีผลต่ออายุการเก็บรักษาของหน้ากากโดยตรง

3. อย่าพับ บี้ หรือวางของทับ

หน้ากากกรองฝุ่นแบบใช้แล้วทิ้งต้องคงรูปให้ได้มากที่สุด ถ้าถูกกดทับจนเสียรูป ส่วนที่สัมผัสใบหน้าอาจไม่แนบสนิทเมื่อใช้งานจริง ทำให้ประสิทธิภาพลดลง OSHA ก็ระบุชัดว่าต้องเก็บในลักษณะที่ป้องกันการเสียรูปของ facepiece ด้วย

4. ถ้าต้องเก็บระหว่างการใช้งาน ให้ใช้ภาชนะที่ระบายอากาศได้

3M ระบุว่าการเก็บในถุงกระดาษสะอาดเป็นแนวทางที่ใช้กันได้สำหรับ N95 ระหว่างการใช้งาน และ OSHA mini respiratory protection program ก็ระบุว่าการเก็บใน breathable storage container เช่น paper bag เป็นแนวทางที่เหมาะสมในบริบทการใช้งานบางแบบ

ตาราง: วิธีเก็บหน้ากากกันฝุ่นแบบใช้แล้วทิ้ง

วิธีเก็บหน้ากากแบบ reusable ให้พร้อมใช้งานนานขึ้น

สำหรับหน้ากากแบบ reusable หรือ elastomeric respirator แม้จะทนกว่า แต่ก็ต้องเก็บให้ถูกเช่นกัน เพราะถ้าตัวหน้ากากเสื่อม สายรัดแข็ง หรือวาล์วเสีย ก็ใช้งานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ

1. เก็บให้พ้นฝุ่นและการปนเปื้อน

OSHA ระบุว่าต้องเก็บหน้ากากเพื่อป้องกัน contamination และ dust เช่นเดียวกับแบบใช้แล้วทิ้ง เพราะถ้าหน้ากากเก็บในที่สกปรกหรือมีฝุ่นเกาะตลอดเวลา ก็จะลดความสะอาดและพร้อมใช้งานน้อยลง

2. หลีกเลี่ยงแสงแดดและอุณหภูมิรุนแรง

ความร้อนจัด แสงแดด และอุณหภูมิสุดขั้วอาจทำให้ยางหรือวัสดุของหน้ากากเสื่อมเร็วกว่าปกติได้ OSHA ระบุเรื่องนี้โดยตรงในการเก็บรักษา respirators

3. แยกไส้กรองหรือตลับกรองอย่างเหมาะสม

OSHA SHMS chapter 18 ระบุว่า filtering cartridges ควรเก็บแยกจาก facepieces ในบริบทของการจัดเก็บอุปกรณ์ respirator บางประเภท ซึ่งเป็นแนวคิดที่ช่วยลดการปนเปื้อนและจัดการอายุการใช้งานของชิ้นส่วนได้ง่ายขึ้น

4. อย่าวางในที่ที่มีสารเคมีหรือไอระเหย

OSHA ระบุชัดว่าหน้ากากต้องถูกเก็บให้พ้น damaging chemicals ดังนั้นไม่ควรวางหน้ากากไว้ใกล้แหล่งสารเคมี น้ำมัน หรือตัวทำละลาย เพราะอาจกระทบวัสดุและความปลอดภัยของการใช้งานในภายหลัง

การตรวจสภาพก่อนเก็บและก่อนใช้ สำคัญมาก

ไม่ว่าหน้ากากจะถูกเก็บดีแค่ไหน ก็ควรตรวจสภาพก่อนใช้งานทุกครั้ง 3M ระบุให้ตรวจส่วนประกอบทั้งหมดว่ามีความเสียหายหรือไม่ก่อนใช้งาน และ OSHA ก็ระบุว่าต้องมีการ inspection ก่อนใช้ respirator และถ้าพบว่าชำรุดหรือไม่ผ่านการตรวจ ต้องถอดออกจากการใช้งาน

สิ่งที่ควรดู เช่น

• สายรัดยืดหยุ่นดีไหม

• ตัวหน้ากากบุบหรือเปล่า

• ขอบหน้ากากยังแนบได้ดีไหม

• วาล์วผิดรูปหรือไม่

• ตลับกรอง/ไส้กรองยังอยู่ในสภาพพร้อมใช้งานไหม

• ยังไม่หมด shelf life หรือ use-by date ตามที่ผู้ผลิตระบุหรือไม่

ตาราง: จุดที่ควรตรวจสภาพก่อนใช้หน้ากากกันฝุ่น

เรื่อง Shelf Life ก็ไม่ควรมองข้าม

NIOSH ระบุว่า shelf life ของ respirator หรือ filter คือช่วงเวลาที่ผลิตภัณฑ์สามารถถูกเก็บไว้ก่อนที่การเสื่อมสภาพจะเริ่มกระทบประสิทธิภาพได้ และแม้ NIOSH จะไม่ได้บังคับให้ต้องมีวันหมดอายุในทุกผลิตภัณฑ์ แต่ถ้าผู้ผลิตกำหนด use-by date หรือ shelf life มา ก็ควรยึดตามนั้น 3M ก็ระบุชัดว่าหน้ากากบางรุ่นมีอายุเก็บประมาณ 5 ปี เมื่อเก็บในสภาพที่กำหนด และการเก็บนอกเงื่อนไขอาจทำให้สมรรถนะลดลงเร็วขึ้น

ดังนั้น ถ้าซื้อหน้ากากกันฝุ่นเก็บไว้ใช้ระยะยาว ควร

• เก็บในสภาพแวดล้อมตามที่ผู้ผลิตระบุ

• ไม่แกะบรรจุภัณฑ์ก่อนจำเป็น

• ตรวจวันหมดอายุหรือ use-by date ก่อนใช้งานเสมอ

สิ่งที่ไม่ควรทำ ถ้าอยากให้หน้ากากใช้งานได้นาน

หลายคนทำให้หน้ากากเสื่อมเร็วโดยไม่รู้ตัว เช่น

• วางไว้ในรถหรือในที่ร้อนจัด

• เก็บในที่ชื้น

• ใส่ถุงพลาสติกทั้งที่ยังชื้น

• วางปะปนกับของมีคมหรือของหนัก

• พยายามล้างหน้ากาก N95 แบบใช้แล้วทิ้ง

• ใช้ต่อทั้งที่หน้ากากบุบหรือสายยืดหมด

3M ระบุชัดว่าไม่ควรพยายามซักหรือล้าง N95 แบบใช้แล้วทิ้ง และไม่ควรเอาไปอบหรือพ่นสารที่ไม่ได้ระบุไว้ เพราะอาจทำให้ประสิทธิภาพเสียหายได้

สรุป

การเก็บรักษา หน้ากากกันฝุ่น ให้ใช้งานได้นาน ไม่ได้มีแค่การเก็บเข้ากล่องหลังใช้ แต่ต้องเก็บให้ถูกสภาพแวดล้อม คือสะอาด แห้ง พ้นแดด พ้นความร้อน พ้นความชื้น และไม่ถูกกดทับจนเสียรูป โดยเฉพาะหน้ากากกรองฝุ่นแบบใช้แล้วทิ้งอย่าง N95 ควรเก็บในบรรจุภัณฑ์เดิมเมื่อยังไม่ใช้ และถ้าต้องเก็บระหว่างการใช้งาน ควรใช้ภาชนะที่สะอาดและระบายอากาศได้ เช่น ถุงกระดาษสะอาด ขณะที่หน้ากากแบบ reusable ควรเก็บให้พ้นฝุ่น การปนเปื้อน และสารเคมี พร้อมตรวจสภาพก่อนใช้ทุกครั้ง

ถ้าดูแลถูกต้อง หน้ากากจะคงรูปได้ดี ใช้งานได้อย่างมั่นใจ และช่วยยืดอายุการเก็บรักษาหรืออายุการใช้งานให้คุ้มค่ามากขึ้น แต่ถ้าเก็บไม่ถูกวิธี ต่อให้ซื้อหน้ากากคุณภาพดี ก็อาจเสียสภาพก่อนถึงเวลาที่ควรได้ง่าย ๆ เช่นกัน

FAQ

1. หน้ากากกันฝุ่นควรเก็บไว้ที่ไหน

ควรเก็บในที่สะอาด แห้ง พ้นแสงแดด ฝุ่น ความชื้นสูง และอุณหภูมิรุนแรง OSHA ระบุชัดว่าการเก็บต้องป้องกันความเสียหาย การปนเปื้อน และการเสียรูปของหน้ากากด้วย

2. หน้ากาก N95 ที่ยังไม่ใช้ควรเก็บอย่างไร

ควรเก็บในบรรจุภัณฑ์เดิม และเก็บภายใต้สภาพอุณหภูมิและความชื้นตามที่ผู้ผลิตกำหนด 3M ระบุให้ตรวจ shelf life หรือ use-by date ก่อนใช้ทุกครั้ง

3. ระหว่างการใช้งาน ควรเก็บหน้ากากกันฝุ่นไว้ที่ไหน

สำหรับหน้ากากกรองฝุ่นแบบใช้แล้วทิ้ง การเก็บในถุงกระดาษสะอาดหรือภาชนะที่ระบายอากาศได้เป็นแนวทางที่ใช้กันทั่วไป และ OSHA mini respiratory protection program ก็ยกตัวอย่าง breathable container เช่น paper bag ไว้ด้วย

4. ใส่ถุงพลาสติกเก็บหน้ากากได้ไหม

ไม่ควรในกรณีที่หน้ากากยังมีความชื้น เพราะอาจสะสมความอับและความชื้นได้ง่าย การใช้ภาชนะที่ระบายอากาศได้จะเหมาะกว่าในหลายกรณี

5. หน้ากากกันฝุ่นต้องตรวจสภาพก่อนใช้ไหม

ต้องตรวจ OSHA ระบุว่าต้องมีการ inspection ก่อนใช้งาน และหน้ากากที่ชำรุดหรือไม่อยู่ในสภาพพร้อมใช้ควรถูกนำออกจากการใช้งาน

6. เก็บหน้ากากไว้ในรถได้ไหม

ไม่ควรเป็นทางเลือกหลัก เพราะในรถอาจมีความร้อนสูงหรืออุณหภูมิแปรปรวนมาก ซึ่งไม่เหมาะกับการเก็บ respirators ตามที่ OSHA และ 3M แนะนำเรื่องการหลีกเลี่ยง extreme temperatures

7. หน้ากากกันฝุ่นมีวันหมดอายุไหม

บางรุ่นมี ผู้ผลิตอาจกำหนด shelf life หรือ use-by date และ NIOSH ระบุว่าถ้าผู้ผลิตกำหนดไว้ ก็ควรยึดตามนั้น เพราะการเสื่อมสภาพอาจกระทบสมรรถนะของผลิตภัณฑ์ได้

8. ล้าง N95 เพื่อให้ใช้ได้นานขึ้นได้ไหม

3M ระบุว่าไม่ควรล้างหรือซัก N95 แบบใช้แล้วทิ้ง และไม่ควรอบหรือพ่นสารโดยพลการ เพราะอาจทำให้ประสิทธิภาพของหน้ากากลดลงได้

9. หน้ากาก reusable กับหน้ากากใช้แล้วทิ้ง เก็บเหมือนกันไหม

หลักพื้นฐานคล้ายกันคือ ต้องเก็บให้สะอาด แห้ง และไม่เสียรูป แต่ reusable respirator ต้องดูแลชิ้นส่วน เช่น facepiece, valve และ cartridge เพิ่มเติม และในบางแนวทาง cartridges ควรเก็บแยกจากตัว facepiece ด้วย

#หน้ากากกันฝุ่น #วิธีเก็บหน้ากากกันฝุ่น #N95 #PPE #อุปกรณ์ป้องกันทางเดินหายใจ #หน้ากากกรองฝุ่น #ความปลอดภัยในการทำงาน #เก็บรักษาหน้ากาก #หน้ากากโรงงาน #หน้ากากป้องกันฝุ่น

• ปรึกษาฟรีทาง  Line : @516hquje
• สนใจสินค้าหน้ากากเซฟตี้  >>  ดูรายละเอียด  <<
• Facebook : Master Safety ตัวแทนนำเข้า Safety Jogger รายใหญ่ที่สุดในไทย
• บทความก่อนหน้าเกี่ยวกับ : หน้ากากเซฟตี้