AED ติดตั้งที่ไหนดีที่สุด? หลักคิด “หยิบถึงในไม่กี่นาที” สำหรับองค์กร/อาคาร
AED ติดตั้งที่ไหนดีที่สุด? หลักคิด “หยิบถึงในไม่กี่นาที” สำหรับองค์กร/อาคาร
ติดตั้ง AED ให้ “ดีที่สุด” คือวางให้ มีคนหยิบและกลับมาถึงจุดเกิดเหตุได้ภายในไม่กี่นาที โดยแนวทางที่ใช้กันคือทำให้ ถึงเครื่องภายใน ~1.5–2.5 นาที และกลับมาถึงผู้ป่วยภายใน ~1.5–2.5 นาที (รวมราว 3–5 นาที) พร้อมติดตั้งในจุด “คนเห็นง่าย เข้าถึงได้ตลอดเวลา ไม่ต้องขอกุญแจ” มีป้ายชัด ไฟส่องสว่าง และมีแผนซ้อมใช้งานจริงเป็นประจำ
ทำไมตำแหน่ง AED ถึงสำคัญกว่าจำนวน (ในทางปฏิบัติ)
เวลาช็อกไฟฟ้าหัวใจ “ช้าไปไม่กี่นาที” โอกาสรอดลดลงอย่างมาก ดังนั้นหลักการตั้งต้นของการวาง AED คือ ทำให้คนหยิบเครื่องไปถึงผู้ป่วยได้เร็วที่สุด ไม่ใช่แค่มีเครื่องแล้วเก็บไว้ไกลหรือเข้าถึงยาก
แนวทางที่ใช้กันในแผนงาน AED ขององค์กรคือกำหนดเป้าหมายให้ ลดเวลาตอบสนองเหลือราว 3–5 นาที และในการวางผังให้คิดเป็น “เวลาเดินจริง” ไป-กลับ (เช่น ไปถึงเครื่อง ~1.5–2.5 นาที และกลับมาจุดเกิดเหตุ ~1.5–2.5 นาที)
หลักคิด “หยิบถึงในไม่กี่นาที” (ทำเป็นขั้นตอน)
ขั้นตอนที่ 1: ตั้งเป้า Response Time ให้ชัด
-
ตั้งเป้าว่า ต้องนำ AED มาถึงผู้ป่วยได้ภายใน 3–5 นาที
-
แปลงเป็นการเดินจริง: “ไปถึงตู้ AED” และ “กลับมาหาผู้ป่วย” ให้รวมอยู่ในกรอบเวลา
ขั้นตอนที่ 2: ทำแผนผัง + เดินจับเวลา (Walk Test)
ใช้แผนผังอาคาร/ไซต์งาน แล้ว “เดินจริง” ในเวลาที่คนเยอะที่สุด (เช้า/พักเที่ยง/เลิกงาน) เพื่อดูว่า
-
จุดไหนติดขัด (ประตูล็อก, ทางแคบ, คนแน่น)
-
ลิฟต์/บันไดทำให้เสียเวลาแค่ไหน
-
ต้องเพิ่ม AED ตรงไหนให้ครอบคลุมเวลาเป้าหมาย
ขั้นตอนที่ 3: วาง AED ในจุดที่ “เห็น-หยิบ-วิ่งกลับ” ได้ทันที
เกณฑ์ “จุดติดตั้งที่ดี”:
-
มองเห็นง่าย: ทางสัญจรหลัก เช่น ล็อบบี้ โถงลิฟต์ หน้าแผนก/จุดบริการ
-
เข้าถึงได้ 24/7: ไม่อยู่หลังประตูล็อก/ต้องขอกุญแจ
-
ป้ายชัด + ไฟสว่าง: มีสัญลักษณ์ AED มองเห็นจากระยะไกล
-
มีเสียง/สัญญาณเมื่อเปิดตู้ (ถ้าเป็นไปได้): ช่วยเรียกคนและลดการหยิบผิดจุด
ติดตั้งตรงไหน “คุ้ม” ที่สุด: จุดเสี่ยงที่ควรให้ความสำคัญก่อน
เลือกโซนที่ “มีโอกาสเกิดเหตุ” และ “มีคนหนาแน่น/ใช้แรง” มาก เช่น
-
จุดรวมคน: ล็อบบี้ ห้องประชุม โรงอาหาร พื้นที่อีเวนต์
-
โซนออกกำลังกาย: ฟิตเนส สนามกีฬา (หลายแผนงานกำหนดให้ครอบคลุมอาคารได้ภายใน ~3 นาที)
-
โซนงานหนัก/ร้อน/ไกล: โรงงาน คลังสินค้า จุดโหลดสินค้า พื้นที่ภายนอก
-
จุดที่มี “อุปสรรคการเข้าถึง”: อาคารหลายชั้น ทางเดินยาว มีประตูรักษาความปลอดภัยหลายจุด
กรณีพิเศษที่มักพลาด (แต่ทำให้ช้ากว่าเป้าหมาย)
อาคารหลายชั้น
-
หลีกเลี่ยง “มีเครื่องเดียวที่ชั้นล่าง” ถ้าต้องวิ่งขึ้น-ลงบันได/รอลิฟต์
-
แนวคิดที่ใช้ได้จริง: วางใกล้โถงลิฟต์/บันได “แต่ละโซน” ให้เดินถึง-กลับได้ในเวลาเป้าหมาย
พื้นที่ภายนอก/ลานจอด/ไซต์งาน
-
ต้องคิดเรื่อง ตู้กันแดดกันฝน/อุณหภูมิ และการเข้าถึงนอกเวลาทำการ
-
ถ้ามีรั้วหรือ รปภ. ต้องวางให้ “หยิบได้ทันที” ไม่ต้องรอเปิดประตู
โซนที่คนพลุกพล่าน
-
เวลาเดินจริงอาจช้ากว่าบนกระดาษ (คนแน่น โต๊ะ เก้าอี้ ทางแคบ) ควรยึด “ผล Walk Test” เป็นหลัก
จำนวน AED ควรมีกี่เครื่อง (คำตอบแบบใช้งานได้)
ไม่มี “เลขตายตัว” เพราะขึ้นกับผังและอุปสรรค เป้าหมายที่ถูกต้องคือ:
-
มี AED เพียงพอให้คนไปหยิบและนำกลับมาถึงทุกจุดได้ภายใน 3–5 นาที
-
วิธีทำให้แม่น: วางตำแหน่งบนแผนผัง → เดินจับเวลาจริง → เพิ่มจุดจนผ่านเป้า
เช็กลิสต์ติดตั้ง AED ให้ “หยิบถึงจริง”
-
มองเห็นง่ายจากทางเดินหลัก + มีป้าย AED ชัด
-
เข้าถึงได้ 24/7 (ไม่ล็อกกุญแจ/ไม่ต้องขออนุญาต)
-
อยู่ในจุดที่ไป-กลับได้ภายในเป้าหมาย (ยึด Walk Test)
-
มีแผนผังตำแหน่ง AED (ติดบอร์ด/QR) และสื่อสารกับพนักงาน
-
ตั้งผู้รับผิดชอบตรวจ แบตเตอรี่/แผ่นแปะ/วันหมดอายุ และบันทึกการตรวจ
-
ซ้อมสถานการณ์จริงเป็นรอบ เพื่อให้เวลา “หยิบถึง” เกิดขึ้นจริง
(ในบริบทสถานที่ทำงาน แนวคิดเรื่องการวางให้ตอบสนองภายใน 3–5 นาทีถูกยกเป็นหลักในการจัดโปรแกรม AED)
FAQ
Q: เป้าหมาย “หยิบถึงในไม่กี่นาที” ควรเป็นกี่นาที?
A: โดยแนวทางในโปรแกรม AED มักตั้งเป้าให้ตอบสนองได้ราว 3–5 นาที และหลายคู่มือแนะนำให้คิดเป็นเวลาไป-กลับ เช่น ไปถึง AED ภายใน ~1.5–2.5 นาที และกลับมาถึงผู้ป่วยภายใน ~1.5–2.5 นาที
Q: ติดตั้ง AED ไว้ในห้อง รปภ. ได้ไหม?
A: ไม่แนะนำถ้าทำให้ “เข้าถึงช้า” หรือ “ต้องขอกุญแจ/ต้องรอคนเปิด” เพราะจะพลาดหลักคิดหยิบถึงในไม่กี่นาที ควรวางในจุดสาธารณะที่หยิบได้ทันที
Q: อาคารหลายชั้นควรวางตรงไหน?
A: โฟกัสโถงลิฟต์/บันไดในแต่ละโซน แล้วเดินจับเวลาให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ตามเป้าหมาย
