วางแผนงบประมาณรองเท้าเซฟตี้รายปีสำหรับโรงงานอย่างไร

วางแผนงบประมาณรองเท้าเซฟตี้รายปีสำหรับโรงงานอย่างไร ให้คุมค่าใช้จ่ายได้โดยไม่ลดความปลอดภัย

การวางแผนงบประมาณ รองเท้าเซฟตี้รายปีสำหรับโรงงาน ไม่ควรเริ่มจากการนำจำนวนพนักงานไปคูณกับราคาต่อคู่เพียงอย่างเดียว เพราะรองเท้าที่เหมาะกับพนักงานฝ่ายผลิต อาจไม่เหมาะกับฝ่ายคลังสินค้า งานซ่อมบำรุง งานไฟฟ้า หรือพื้นที่ที่มีน้ำมันและสารเคมี

โรงงานจึงต้องพิจารณาทั้งลักษณะความเสี่ยง จำนวนผู้ใช้งาน อายุการใช้งานจริง อัตราการเปลี่ยนพนักงาน และรองเท้าสำรองสำหรับเหตุฉุกเฉิน เพื่อให้งบประมาณมีความแม่นยำและไม่เกิดปัญหารองเท้าขาดสต็อกระหว่างปี

ทำไมโรงงานต้องวางงบรองเท้าเซฟตี้ล่วงหน้า

รองเท้าเซฟตี้เป็นส่วนหนึ่งของอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล หรือ PPE ที่ช่วยลดความรุนแรงจากอันตราย เช่น สิ่งของตกกระแทก ของมีคมทิ่มทะลุ พื้นลื่น ความร้อน ไฟฟ้าสถิต หรือสารเคมีบางประเภท

พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 มาตรา 22 กำหนดให้นายจ้างจัดและดูแลให้ลูกจ้างสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลที่ได้มาตรฐาน รวมถึงให้ลูกจ้างดูแลอุปกรณ์ให้สามารถใช้งานได้ตลอดระยะเวลาทำงาน

ดังนั้น การจัดซื้อรองเท้าเซฟตี้จึงไม่ใช่เพียงสวัสดิการเพิ่มเติม แต่เป็นส่วนหนึ่งของการบริหารความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ หากไม่มีแผนงบประมาณที่ชัดเจน โรงงานอาจพบปัญหา เช่น

• งบประมาณหมดก่อนสิ้นปี

• ไม่มีรองเท้าไซซ์ที่พนักงานต้องการ

• ใช้รองเท้ารุ่นเดียวกับทุกแผนก แม้มีความเสี่ยงต่างกัน

• พนักงานยังใช้รองเท้าที่ชำรุดเพราะไม่มีคู่ทดแทน

• ซื้อรองเท้าราคาถูกแต่ต้องเปลี่ยนบ่อย

• มีสต็อกค้างจากการซื้อไซซ์หรือรุ่นที่ไม่เหมาะสม

ขั้นตอนที่ 1 สำรวจจำนวนผู้ใช้งานจริง

เริ่มต้นจากการรวบรวมรายชื่อพนักงานที่ต้องใช้รองเท้าเซฟตี้ โดยไม่ควรนับเฉพาะพนักงานประจำฝ่ายผลิตเท่านั้น แต่ควรพิจารณาบุคคลที่ต้องเข้าไปในพื้นที่เสี่ยงทั้งหมด

กลุ่มที่ควรนำมาคำนวณ

ควรตรวจสอบจำนวนพนักงานจากข้อมูลจริงย้อนหลังอย่างน้อยหนึ่งปี เพื่อดูอัตราการเข้าใหม่ ลาออก และโยกย้ายตำแหน่ง ไม่ควรใช้จำนวนพนักงาน ณ วันจัดทำงบเพียงวันเดียว

ขั้นตอนที่ 2 แบ่งพนักงานตามลักษณะความเสี่ยง

หลักการเลือก PPE ที่เหมาะสมควรเริ่มจากการประเมินอันตรายของพื้นที่และขั้นตอนการทำงานก่อน แล้วจึงกำหนดประเภทอุปกรณ์ที่ต้องใช้ ไม่ควรเลือกรองเท้าจากตำแหน่งงานหรือราคาเพียงอย่างเดียว

ตัวอย่างการแบ่งกลุ่มสำหรับวางแผนงบประมาณมีดังนี้

มาตรฐาน ISO 20345:2021 ครอบคลุมข้อกำหนดพื้นฐานและคุณสมบัติเพิ่มเติมของรองเท้านิรภัย เช่น ความเสี่ยงเชิงกล การกันลื่น ความร้อน และพฤติกรรมด้านการยศาสตร์ ส่วนความเสี่ยงเฉพาะทางบางประเภทต้องพิจารณามาตรฐานที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม ปัจจุบันมาตรฐานฉบับดังกล่าวมี Amendment 1:2024 ที่เผยแพร่แล้ว

ขั้นตอนที่ 3 กำหนดจำนวนคู่ต่อคนต่อปี

โรงงานไม่จำเป็นต้องกำหนดให้พนักงานทุกคนได้รับรองเท้าจำนวนเท่ากัน เพราะความถี่ในการใช้งานและสภาพแวดล้อมแต่ละแผนกแตกต่างกัน

ตัวเลขต่อไปนี้เป็นเพียงตัวอย่างสำหรับเริ่มจัดทำงบ ต้องปรับตามข้อมูลการใช้งานจริงของโรงงาน

ไม่ควรใช้ระยะเวลาเพียงอย่างเดียวเป็นเกณฑ์เปลี่ยนรองเท้า หากพบว่าหัวรองเท้าเสียรูป พื้นแตกร่อน ดอกยางหมด แผ่นรองทะลุ ตัวรองเท้าฉีก หรือคุณสมบัติการป้องกันลดลง ควรเปลี่ยนก่อนรอบที่กำหนด

สูตรคำนวณงบประมาณรองเท้าเซฟตี้รายปี

สามารถคำนวณงบพื้นฐานได้จากสูตรต่อไปนี้

สูตรหลัก

งบพื้นฐาน = จำนวนพนักงาน × จำนวนคู่ต่อคนต่อปี × ราคากลางต่อคู่

จากนั้นเพิ่มค่าใช้จ่ายที่อาจเกิดขึ้นระหว่างปี

งบรวมรายปี = งบพื้นฐาน + งบพนักงานใหม่ + งบเปลี่ยนฉุกเฉิน + งบทดลองสินค้าและเปลี่ยนไซซ์

ตัวอย่างคำนวณงบรองเท้าเซฟตี้สำหรับโรงงาน 150 คน

สมมติว่าโรงงานมีพนักงานที่ต้องใช้รองเท้าเซฟตี้จำนวน 150 คน แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม

จากนั้นเพิ่มงบสำรองตามนโยบายภายใน เช่น

ตัวเลขเปอร์เซ็นต์สำรองไม่ใช่ข้อกำหนดตายตัว โรงงานควรปรับจากประวัติการเบิกจริง อัตราการลาออก และความเสียหายของรองเท้าในปีที่ผ่านมา

อย่าดูเฉพาะราคาต่อคู่ ควรดูต้นทุนต่อการใช้งาน

รองเท้าราคา 900 บาทอาจดูประหยัดกว่ารองเท้าราคา 1,500 บาท แต่หากรุ่นราคาถูกใช้งานได้เพียง 6 เดือน ขณะที่อีกรุ่นใช้งานได้ 12 เดือน ต้นทุนต่อปีอาจไม่แตกต่างกัน หรือรุ่นที่ราคาสูงกว่าอาจคุ้มกว่าด้วยซ้ำ

ตัวอย่างเปรียบเทียบต้นทุน

ต้นทุนที่ควรนำมาพิจารณาร่วมกัน ได้แก่

• ราคาซื้อรองเท้าต่อคู่

• อายุการใช้งานจริง

• จำนวนครั้งที่ต้องเปลี่ยน

• ค่าใช้จ่ายในการสั่งซื้อและจัดส่ง

• เวลาที่ใช้ในการเบิกจ่ายและเปลี่ยนสินค้า

• สินค้าค้างสต็อกจากไซซ์ที่ใช้ไม่หมด

• การหยุดงานเพื่อเปลี่ยนหรือแก้ไขรองเท้า

• ความพึงพอใจและการยอมรับของพนักงาน

วางแผนไซซ์รองเท้าอย่างไรไม่ให้สต็อกค้าง

ปัญหาที่พบได้บ่อยคือโรงงานมีรองเท้าบางไซซ์เหลือจำนวนมาก แต่ไซซ์ที่ใช้งานบ่อยกลับหมดเร็ว วิธีลดปัญหาคือจัดเก็บข้อมูลการเบิกตามไซซ์และรุ่นอย่างต่อเนื่อง

แนวทางจัดสต็อก

1. เก็บข้อมูลไซซ์รองเท้าของพนักงานแต่ละคน

2. วิเคราะห์จำนวนการเบิกย้อนหลังแยกตามไซซ์

3. สำรองไซซ์ที่มีการใช้งานสูงมากกว่าไซซ์ทั่วไป

4. จำกัดจำนวนรองเท้าสำรองของไซซ์ที่มีผู้ใช้น้อย

5. เลือกผู้ขายที่สามารถเปลี่ยนไซซ์หรือส่งเพิ่มเติมได้รวดเร็ว

6. ทดลองสวมก่อนสั่งซื้อจำนวนมาก

7. ไม่ซื้อสต็อกทั้งปีพร้อมกัน หากพื้นที่จัดเก็บและข้อมูลยังไม่พร้อม

โรงงานที่มีพนักงานเข้าใหม่บ่อยอาจใช้วิธีทำสัญญาราคากลางรายปี แล้วทยอยสั่งตามจำนวนจริงแทนการซื้อรองเท้าทั้งหมดเก็บไว้ตั้งแต่ต้นปี

ควรแบ่งงบประมาณเป็นรายปีหรือรายไตรมาส

แม้จะอนุมัติงบเป็นรายปี แต่การจัดซื้ออาจแบ่งเป็นรายไตรมาสหรือรายครึ่งปี เพื่อช่วยลดสต็อกและทำให้ปรับรุ่นหรือไซซ์ได้ง่ายขึ้น

สำหรับโรงงานที่มีจำนวนพนักงานค่อนข้างคงที่ การซื้อปีละ 1–2 ครั้งอาจบริหารง่ายกว่า ส่วนโรงงานที่มีพนักงานหมุนเวียนสูง ควรทยอยสั่งหรือทำข้อตกลงกับผู้ขายให้สามารถเรียกส่งสินค้าได้ตามจริง

วิธีควบคุมงบโดยไม่ลดคุณภาพรองเท้าเซฟตี้

1. ลดจำนวนรุ่น แต่ไม่ลดคุณสมบัติที่จำเป็น

โรงงานไม่จำเป็นต้องมีรองเท้าหลายสิบรุ่น ควรจัดกลุ่มความเสี่ยงและเลือกประมาณ 2–4 รุ่นหลัก เช่น รุ่นงานทั่วไป รุ่นงานหนัก รุ่นพื้นที่เปียก และรุ่นงานเฉพาะทาง

2. ต่อรองจากยอดรวมทั้งปี

แม้จะทยอยรับสินค้า โรงงานสามารถแจ้งจำนวนประมาณการทั้งปีเพื่อขอราคาสัญญา ส่วนลดตามปริมาณ หรือบริการเปลี่ยนไซซ์จากผู้ขายได้

3. ทดลองใช้ก่อนสั่งจำนวนมาก

เลือกรองเท้า 2–3 รุ่นให้พนักงานกลุ่มเล็กทดลองใช้งานจริง แล้วเก็บข้อมูลเรื่องความสบาย การกันลื่น น้ำหนัก ความทนทาน และปัญหาที่พบก่อนตัดสินใจ

4. ตรวจรองเท้าเป็นรอบ

การตรวจสภาพรองเท้าทุกเดือนหรือทุกไตรมาสช่วยให้ฝ่ายความปลอดภัยเห็นแนวโน้มการสึกหรอ และสามารถเตรียมงบทดแทนได้ก่อนรองเท้าหมดสภาพ

5. บันทึกเหตุผลทุกครั้งที่เปลี่ยน

ควรระบุว่าเปลี่ยนเพราะหมดอายุใช้งาน พื้นสึก ตัวรองเท้าฉีก อุบัติเหตุ เปลี่ยนตำแหน่ง หรือไซซ์ไม่เหมาะสม ข้อมูลเหล่านี้จะทำให้งบประมาณปีถัดไปแม่นยำขึ้น

ตัวชี้วัดที่ควรติดตามระหว่างปี

การวางงบประมาณที่ดีควรมีการติดตามผล ไม่ใช่อนุมัติงบแล้วรอตรวจสอบตอนสิ้นปี

หากรองเท้ารุ่นหนึ่งมีราคาถูกแต่มีอัตราเปลี่ยนก่อนกำหนดสูง โรงงานควรพิจารณาเปลี่ยนรุ่น ไม่ควรเพิ่มงบซื้อรุ่นเดิมโดยไม่ตรวจสอบสาเหตุ

เช็กลิสต์ก่อนอนุมัติงบรองเท้าเซฟตี้

• มีรายชื่อพนักงานที่ต้องใช้รองเท้าครบทุกแผนกแล้วหรือไม่

• แบ่งประเภทงานตามความเสี่ยงแล้วหรือยัง

• คุณสมบัติของรองเท้าตรงกับอันตรายในพื้นที่หรือไม่

• มีเอกสารหรือหลักฐานรับรองมาตรฐานจากผู้ขายหรือไม่

• ใช้ข้อมูลอายุการใช้งานจริงของปีที่ผ่านมาหรือไม่

• รวมจำนวนพนักงานใหม่และพนักงานทดแทนแล้วหรือยัง

• มีงบรองเท้าสำรองสำหรับชำรุดฉุกเฉินหรือไม่

• มีข้อมูลไซซ์รองเท้าของพนักงานหรือไม่

• ผู้ขายสามารถเปลี่ยนไซซ์และส่งสินค้าเพิ่มเติมได้หรือไม่

• มีแผนตรวจสอบสภาพรองเท้าระหว่างปีหรือไม่

• มีระบบบันทึกการเบิกและเหตุผลในการเปลี่ยนหรือไม่

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการตั้งงบรองเท้าเซฟตี้

ใช้รองเท้ารุ่นเดียวทั้งโรงงาน

ช่วยให้จัดซื้อง่าย แต่รองเท้าอาจไม่เหมาะกับความเสี่ยงของบางแผนก โดยเฉพาะงานไฟฟ้า งานสารเคมี หรือพื้นที่เปียกและมีน้ำมัน

กำหนดเปลี่ยนปีละหนึ่งคู่เหมือนกันทุกคน

บางตำแหน่งอาจใช้งานได้เกินหนึ่งปี ขณะที่บางตำแหน่งอาจต้องเปลี่ยนภายในไม่กี่เดือน การใช้เกณฑ์เดียวกันอาจทำให้งบสูงเกินไปหรือรองเท้าไม่เพียงพอ

เลือกจากราคาต่ำสุด

ราคาต่ำอาจช่วยลดงบในใบสั่งซื้อ แต่ต้องดูอายุใช้งาน ความสบาย การยอมรับของพนักงาน และต้นทุนการเปลี่ยนระหว่างปีด้วย

ไม่มีงบสำหรับพนักงานใหม่

เมื่อรับพนักงานเพิ่ม ฝ่ายจัดซื้ออาจต้องสั่งรองเท้าแบบเร่งด่วนในราคาสูงกว่าเดิม หรือไม่มีไซซ์พร้อมใช้งานในวันเริ่มงาน

ไม่บันทึกประวัติการเบิก

เมื่อไม่มีข้อมูล โรงงานจะไม่ทราบว่ารองเท้ารุ่นใดทน รุ่นใดชำรุดเร็ว หรือแผนกใดใช้งบมากผิดปกติ

สรุปการวางแผนงบรองเท้าเซฟตี้รายปี

การวางแผนงบประมาณ รองเท้าเซฟตี้สำหรับโรงงาน ที่มีประสิทธิภาพ ต้องเริ่มจากการประเมินความเสี่ยงและจำนวนผู้ใช้งานจริง แล้วแบ่งรองเท้าตามลักษณะงาน กำหนดจำนวนคู่ต่อคนจากประวัติการใช้งาน และเตรียมงบสำรองสำหรับพนักงานใหม่หรือรองเท้าที่ชำรุดก่อนกำหนด

โรงงานไม่ควรพิจารณาเฉพาะราคาต่อคู่ แต่ควรดูต้นทุนตลอดอายุการใช้งาน ความเหมาะสมกับพื้นที่ทำงาน มาตรฐานความปลอดภัย และความสบายของผู้สวมใส่ เมื่อมีข้อมูลการเบิกและการชำรุดที่ชัดเจน การตั้งงบในปีถัดไปจะง่ายขึ้น แม่นยำขึ้น และช่วยควบคุมค่าใช้จ่ายได้โดยไม่ต้องลดระดับความปลอดภัยของพนักงาน

FAQ คำถามที่พบบ่อย

1. โรงงานควรจัดรองเท้าเซฟตี้ให้พนักงานปีละกี่คู่

ไม่มีจำนวนเดียวที่เหมาะกับทุกโรงงาน ควรกำหนดจากลักษณะงาน ความถี่ในการใช้งาน สภาพพื้น และอายุการใช้งานจริง งานทั่วไปอาจตั้งงบประมาณ 1–2 คู่ต่อคนต่อปี ส่วนงานหนักควรพิจารณาตามสภาพรองเท้าและประวัติการเปลี่ยนจริง

2. ควรสำรองงบรองเท้าเซฟตี้กี่เปอร์เซ็นต์

โรงงานสามารถเริ่มจากการสำรองประมาณ 5–10% ของงบพื้นฐานสำหรับรองเท้าชำรุด พนักงานใหม่ หรือการเปลี่ยนไซซ์ แล้วปรับเปอร์เซ็นต์ตามข้อมูลการเบิกจริงของแต่ละปี

3. รองเท้ายังไม่ครบหนึ่งปีแต่พื้นสึก ควรเปลี่ยนหรือไม่

ควรเปลี่ยนเมื่อรองเท้าสูญเสียคุณสมบัติด้านความปลอดภัย แม้ยังไม่ถึงรอบที่กำหนด โดยเฉพาะกรณีพื้นลื่น ตัวรองเท้าฉีก หัวรองเท้าเสียรูป หรือมีส่วนประกอบหลุดร่อน

4. ใช้รองเท้าเซฟตี้รุ่นเดียวกันทุกแผนกได้หรือไม่

ใช้ได้เฉพาะเมื่อผลการประเมินความเสี่ยงระบุว่าคุณสมบัติของรองเท้ารุ่นนั้นครอบคลุมทุกพื้นที่ แต่ในทางปฏิบัติ งานผลิต คลังสินค้า งานไฟฟ้า และงานสารเคมีมักมีความเสี่ยงต่างกัน จึงควรแบ่งอย่างน้อยตามกลุ่มงาน

5. ซื้อรองเท้าทั้งปีครั้งเดียวหรือทยอยซื้อดีกว่า

ขึ้นอยู่กับจำนวนพนักงานและพื้นที่จัดเก็บ หากจำนวนพนักงานคงที่ การซื้อครั้งใหญ่ช่วยต่อรองราคาได้ แต่ถ้ามีพนักงานเข้าออกบ่อย การทำสัญญาราคากลางและทยอยรับสินค้าจะช่วยลดสต็อกค้างได้มากกว่า

6. ควรเลือกผู้ขายรองเท้าเซฟตี้จากอะไร

ควรพิจารณามาตรฐานสินค้า ความเหมาะสมกับงาน ความพร้อมของไซซ์ ระยะเวลาจัดส่ง เงื่อนไขเปลี่ยนสินค้า การรับประกัน และความสามารถในการส่งสินค้าเพิ่มเติมระหว่างปี ไม่ควรเปรียบเทียบเฉพาะราคาต่อคู่

7. พนักงานไม่ยอมใส่รองเท้าเซฟตี้ควรทำอย่างไร

ควรตรวจสอบก่อนว่ารองเท้ามีปัญหาเรื่องไซซ์ น้ำหนัก ความร้อน หรือความไม่สบายหรือไม่ พร้อมอบรมให้เข้าใจความเสี่ยงและวิธีใช้งาน ตามมาตรา 22 หากลูกจ้างไม่สวม PPE ที่กำหนด นายจ้างต้องให้หยุดงานนั้นจนกว่าจะสวมอุปกรณ์อย่างถูกต้อง

#รองเท้าเซฟตี้ #รองเท้านิรภัย #รองเท้าเซฟตี้งานกลางแจ้ง #รองเท้าเซฟตี้กันน้ำ #รองเท้าเซฟตี้กันลื่น #รองเท้าเซฟตี้ทนแดด #รองเท้าเซฟตี้ทนฝน #อุปกรณ์เซฟตี้ #PPE #SafetyShoes #รองเท้าทำงาน #รองเท้า safety

• ปรึกษาฟรีทาง  Line : @516hquje
• สนใจสินค้ารองเท้าเซฟตี้  >>  ดูรายละเอียด  <<
• Facebook : Master Safety ตัวแทนนำเข้า Safety Jogger รายใหญ่ที่สุดในไทย
• บทความก่อนหน้าเกี่ยวกับ : รองเท้าเซฟตี้